Müşteri Depozitoları ve Ön Ödemeler Alındığında Vergilenir mi?

Müşteri ön ödemesi ne zaman vergilenir?

Muhasebe yönteminize bağlıdır. ABD'de nakit esasındaki bir şirket, müşteri depozitosu veya ön ödemesi üzerinden geldiği yıl vergilenir. Tahakkuk esasındaki bir şirket, yalnızca yıl sonuna kadar kazanılan veya gelir olarak kaydedilen kısmı gelire dahil etmeyi seçip kalanı bir sonraki vergi yılına aktarabilir, daha ileriye asla (IRS Publication 538). Bilançonuzdaki ertelenmiş (henüz kazanılmamış) gelir, vergi açısından bu sonraki yıldan daha ileriye ertelenmez.

Aynı kural, 12 aylık ayrılmış küme (cluster) için peşin ödeme alan bir neocloud'a (GPU işlem gücü kiralamaya dayalı bir bulut şirketi) ve uzun sipariş kuyruğu olan katalog ünitelere depozito alan bir soğutma veya güç ekipmanı üreticisine de uygulanır.

Muhasebe yönteminizi, (sizin veya ana şirketinizin) denetlenmiş mali tablolarınız olup olmadığını ve sözleşmeyi toplayın: süre, teslim tarihi, fatura vade tarihleri, iade ve süre sonu koşulları. Çok yıllı ön ödemeler, bir yıldan daha sonraki teslimatlar, kiralama sayılabilecek sözleşmeler ve yöntem değişiklikleri uzman değerlendirmesi gerektirir.

Doğru sayfada mısınız: katalog mallar ve kapasite mi, özel ekipman mı?

Bu sayfa hizmetleri, ayrılmış kapasiteyi ve katalog malları kapsar. İmzalandığı yıl tamamlanmayan bir üretim sözleşmesi, ürün benzersizse (tek bir müşteri için üretiliyorsa) veya sipariş kuyruğu ya da bekleme süresi hariç normalde 12 takvim ayından uzun sürede üretiliyorsa bunun yerine uzun vadeli sözleşme kurallarına tabidir; binanın parçası olan merkezi bir sistemin tedarik ve kurulum sözleşmesi de öyledir (26 CFR 1.460-2; 1.460-3). Katalog soğutucu dağıtım üniteleri (CDU), arka kapı ısı eşanjörleri, UPS üniteleri ve standart beton taban üstü transformatörler genellikle bu sayfada kalır; diğerleri için bkz. özel ekipman için uzun vadeli sözleşmeler.

Müşteri depozitoları alındığında vergiye tabi gelir midir?

Aşağıdaki tahakkuk esaslı erteleme uygulanmıyorsa genellikle evet. ABD'de mal, hizmet, yazılım veya benzeri kalemler için yapılan ve sonraki bir yılda kazanılan ödeme bir “avans ödeme”dir ve varsayılan kural onu alındığı yıl vergilendirir (26 USC 451(c)).

“Alınmış” sayılan tutara yalnızca bankadaki nakit değil, vadesi gelmiş ve ödenmesi gereken tutar da dahildir (26 CFR 1.451-8(a)(14)). 15 Aralık'ta kesilen ve vadesi 15 Ocak olan yıllık bir fatura Aralık'ta alınmış sayılmaz. Sözleşme ve fatura koşulları vergi yılını değiştirebilir.

Nakit esasındaki bir şirket ön ödemeyi erteleyebilir mi?

Hayır. ABD'de nakit esasında gelir, fiilen veya hükmen alındığında (hesabınıza alacak kaydedildiğinde veya kısıtlama olmadan kullanımınıza sunulduğunda) vergilenir (Publication 538). 451(c). maddedeki bir yıllık erteleme yalnızca tahakkuk esasını kullanan mükellefler için yazılmıştır.

Bir C şirketi genellikle yalnızca önceki üç vergi yılındaki yıllık ortalama brüt hasılatı, ortak kontrol altındaki şirketlerle birlikte sayıldığında $32.000.000 tutarını aşmıyorsa nakit esasını kullanabilir (26 USC 448(c); Rev. Proc. 2025-32, bölüm 4.30). Tahakkuk esasına geçmek bir yöntem değişikliğidir; bkz. nakit esasından tahakkuk esasına geçiş.

Tahakkuk esasında ertelenmiş gelir nasıl vergilenir?

Ertelenmiş gelir bir vergi yılı bekleyebilir, daha fazla değil. Ertelemeyi seçen tahakkuk esaslı bir ABD şirketi, ön ödemenin yıl sonuna kadar gelir olarak tanınan kısmını, kalanın tamamını ise bir sonraki vergi yılında gelire dahil eder (26 CFR 1.451-8(c) ve (d)). Neyin “tanınmış” sayılacağı geçerli bir mali tablonuz (AFS) olup olmadığına bağlıdır. Erteleme ancak her ön ödemenin yıl sonuna kadar ne kadarının gelir olarak kaydedildiğini veya kazanıldığını söyleyebiliyorsanız işler. Satış tarihini veya kullanımını izlemediğiniz peşin krediler alındığında tamamen vergilenir (26 CFR 1.451-8(c)(1), (c)(3) ve (d)(2)).

Denetlenmiş mali tablolar varsa

AFS, US GAAP veya IFRS'ye göre hazırlandığı onaylanmış, denetlenmiş ve kredi, hissedarlara raporlama veya vergi dışı başka önemli bir amaçla kullanılan ya da bir devlet kurumuna sunulan mali tablodur (26 CFR 1.451-3(a)(5)). Yatırımcılara gönderilen denetlenmemiş tablolar AFS değildir. Ana şirketinin denetlenmiş konsolide tablolarına, yabancı ana şirketin IFRS tabloları dahil, giren bir ABD bağlı şirketi bu tabloları AFS olarak kullanır; bu yüzden ana şirketin gelir zamanlaması bağlı şirketin vergi zamanlamasını belirler (26 CFR 1.451-3(a)(5) ve (h)(1)). Bu sayfa denetimin kendisini değil, denetimin cevabı neden değiştirdiğini açıklar.

Denetlenmiş mali tablolar yoksa

Yıl sonuna kadar tüm olaylar testine göre kazanılanı (paraya hakkınız kesinleşmiş ve tutar belli) gelire dahil edersiniz; test, ödeme henüz alınmamış gibi uygulanır. Ne kadarının kazanıldığını başka türlü belirleyemiyorsanız, süre boyunca eşit kazanılması makul olarak beklenen sabit süreli bir anlaşma süreye eşit dağıtılabilir (26 CFR 1.451-8(d)(3)). Mallarda ödeme hakkı genellikle sözleşmeye göre sevkiyat veya teslimde kesinleşir; bu yüzden henüz sevk edilmemiş ünitelere verilen depozito genellikle henüz kazanılmamıştır.

Bir müşteri iki veya üç yıllık ayrılmış kapasiteyi peşin ödedi: tamamı ikinci yılda mı vergilenir?

Evet. Defterler üç yıla yaysa bile, alındığı yıl tanınmayan her şey bir sonraki vergi yılında vergilenir. Yönetmeliğin kendi örneği: ilk yıl on ikide biri tanınan 3 yıllık bir sözleşmede kalan on ikide on bir ikinci yıla girer (26 CFR 1.451-8(c)(10)).

Ayrılmış GPU kapasitesi bir hizmet mi, yoksa sunucu kiralaması mı?

Bu önemlidir, çünkü ABD'de kira avans ödeme değildir ve bir yıllık ertelemeden yararlanmaz (26 USC 451(c)(4)(B)). Peşin kira, muhasebe yöntemi ne olursa olsun alındığında gelirdir (26 CFR 1.61-8(b)). İstisnalar yazılım ve fikri mülkiyet ile hizmetlere bağlı (yan unsur niteliğinde) varlık kullanımıdır (26 CFR 1.451-8(a)(1)).

Sağlayıcının işlettiği ve başka müşteriler için de kullandığı sunuculardaki kapasite hizmete işaret eder. Hizmet sözleşmesi denen bir sözleşme, olgular o yönü gösterdiğinde kiralama sayılır: müşterinin zilyetliği, müşterinin kontrolü, müşterinin önemli bir ekonomik veya zilyetlik payı, performans aksadığında sağlayıcının risk taşımaması, aynı anda başka müşteriler için kullanılmaması ve sunucuların kira değerine yakın bir fiyat (26 USC 7701(e)). Tek bir etken sonucu belirlemez.

Toplam kirası $250.000 tutarını aşan ve peşin, ertelenmiş ya da artan veya azalan kira içeren bir kiralama, kendi zamanlama kuralları olan 467. maddeye tabi olabilir (26 USC 467; 26 CFR 1.467-1(c)). Bunun incelenmesi gerekir. Yurt dışına satılan işlem gücüne ilişkin ihracat kontrolü ve müşteri kimlik doğrulama kuralları bu sayfanın kapsamı dışındadır.

Uzun sipariş kuyruğu olan katalog ekipmana verilen depozitolar: daha geç teslimat bir şeyi değiştirir mi?

Genellikle hayır. Katalog mallara verilen depozito bir avans ödemedir; bu yüzden erteleme yönteminde teslimat iki yıl sonra olsa bile en geç alındığı yılın ertesi yılında vergilenir. Yönetmeliğin örneği: Temmuz'da ödeme alan ve siteyi yaklaşık 18 ay sonra bitiren bir web sitesi tasarımcısı, ödemeyi alındığı yılın ertesi yılında gelire dahil eder (26 CFR 1.451-8(c)(10)).

İki ayrıntı uygulanabilir:

• Belirli mallar istisnası (specified goods exception). Yalnızca AFS'si olan bir şirkete uygulanır. Ödeme, sözleşmede belirtilen teslim ayı ve yılından önceki yıldan daha önceki bir vergi yılında gelmelidir; satıcının alındığı yıl boyunca elinde veya normal tedarik kaynağında yeterli benzer mal bulunmamalıdır ve AFS tüm geliri teslim yılında kaydetmelidir (26 CFR 1.451-8(a)(1)(ii)(H) ve (a)(15)). Böyle bir ödeme avans ödeme sayılmaz. Genel tüm olaylar testine ve içtihada tabi olur; IRS bunun “alındığı yılda gelire dahil edilebileceği” uyarısını yapar (Publication 538). Şirket bunun yerine bu tür tüm ödemeleri avans ödeme olarak işlemeyi seçebilir (26 CFR 1.451-8(f)).
• Avans ödeme maliyet mahsubu yöntemi (cost offset method). Stok satışları için isteğe bağlı bir yöntemdir; teslimattan önce vergilenen tutarı mallar için zaten katlanılan maliyetler kadar azaltabilir (26 CFR 1.451-8(e)).

İade edilebilir depozitolar vergiye tabi midir?

Gerçek bir teminat depozitosu alındığında gelir değildir. ABD Yüksek Mahkemesi, bir elektrik şirketinin iade etmek zorunda olduğu ve faturalara mahsup edilip edilmeyeceğine müşterinin karar verdiği depozitoların, şirketin bunlar üzerinde “tam hâkimiyeti” olmadığı için gelir olmadığına hükmetti (Commissioner v. Indianapolis Power & Light Co.).

İade edilemeyen bir depozito veya sözleşmenin fiyata mahsup ettiği bir depozito avans ödemedir. Teminat depozitosu elde tuttuğunuzda gelir olur: iptalde müşterinin kaybettiği veya ödenmemiş bir faturaya mahsup edilen depozito. Depozitonun kaybedilmesi teslim yükümlülüğünüzü sona erdirdiğinde ertelenmiş bakiye o yıl vergilenir (26 CFR 1.451-8(c)(4)). Depozito koşullarının yazılması hukuki bir konudur.

Peşin krediler kullanılmadan süresi dolarsa veya müşteriye iade yaparsanız ne olur?

Kullanılmadan süresi dolan krediler, kullanılan krediler gibi en geç alındığı yılın ertesi yılında gelirdir. AFS'si olmayan ve yeterli verisi bulunan bir şirket, hiç kullanılmayacağı beklenen kredileri istatistiksel esasla satış yılında kazanılmış sayabilir (26 CFR 1.451-8(d)(3) ve (d)(8)).

İade ödendiğinde indirilir. Gelecek hizmetlere karşı verilen bir kredi, o hizmetler sağlandıkça ödenmiş sayılır (26 CFR 1.461-4(g)(3)). Bir istisna: tekrarlayan kalem istisnasını kullanan bir şirket, iade ve tutarı yıl sonuna kadar kesinleşmişse ve iade yıl sonundan sonraki 8½ ay içinde veya daha erkense beyan tarihine kadar ödenirse, tekrarlayan türden bir iadeyi önceki yılda indirebilir (26 CFR 1.461-5). Beklenen iadeler veya hizmet kredileri için defterde ayrılan karşılık vergilendirilebilir geliri düşürmez: vergi açısından AFS geliri iadeler için geri eklenir (26 CFR 1.451-3(b)).

Ertelemeye nasıl başlanır ve vergilendirilebilir gelir neden defter kârından farklıdır?

Yeni bir şirket veya ilk kez avans ödeme alan bir şirket, her avans ödeme kategorisi için ertelemeyi kullanan bir beyanname vererek ertelemeyi seçer (26 CFR 1.451-8(g)). Ön ödemeleri zaten tamamen gelire dahil eden veya nakit esasından tahakkuk esasına geçen bir şirket, muhasebe yöntemini Form 3115 ile değiştirir; otomatik usul Rev. Proc. 2025-23, bölüm 16.08 içindedir. Seçim bir kez yapıldıktan sonra IRS iptaline onay verene kadar geçerli kalır (26 USC 451(c)(2)).

Çok yıllı anlaşmalarda vergilendirilebilir gelir ikinci yılda defter kârının önüne geçer, sonraki yıllarda geride kalır. Form 1120 bu farkı Schedule M-1'de, yıl sonunda toplam varlıklar $10.000.000 veya daha fazlaysa Schedule M-3'te mutabık hale getirir (Instructions for Form 1120). Ödemenin alındığı yıldan sonraki bir yılda bir alıcı satın alma muhasebesinde ertelenmiş gelirinizin değerini düşürürse, düşülen tutar o yıl gelir sayılır (26 CFR 1.451-8(c)(5)). Vergisiz birleşme veya bağlı şirketin ana şirkete tasfiyesi gibi 381(a). madde kapsamındaki bir işlem dışında varlığı sona eren bir şirket, ertelenmiş tüm bakiyeleri son yılında gelire dahil eder (26 CFR 1.451-8(c)(4)).

Eski erteleme usulü olan Rev. Proc. 2004-34, 1 Ocak 2021 veya sonrasında başlayan vergi yılları için yürürlükten kalkmıştır (T.D. 9941).

Kanada aynı depozitoyu nasıl vergilendirir?

Kanada tutarı alındığında vergilendirir, ancak bir yıl sınırı olmadan her yıl karşılık ayrılmasına izin verir. Kanada şirketi, yıl sonunda henüz sağlanmamış mal veya hizmetler için aldığı tutarları gelire dahil eder (Income Tax Act, s. 12(1)(a)), ardından yıl sonundan sonra teslim etmeyi beklediği kısım için makul bir karşılık indirir (s. 20(1)(m)). Karşılık ertesi yıl geri eklenir (s. 12(1)(e)) ve teslimat hâlâ ileride olduğu sürece yeniden ayrılabilir.

Kanada şirketinin kendi beyannamesi için bkz. Kanada şirketleri nasıl vergilendirilir.

Örnek

Tüm rakamlar açıklama amaçlıdır, ABD doları cinsindendir ve takvim yılını esas alan şirketler içindir.

Bir neocloud peşin ödemeli ayrılmış küme satıyor

Seri A turundan sonraki bir Delaware C şirketi bir yıllık ertelemeyle tahakkuk esasını kullanıyor ve yatırımcılar için denetlenmiş tabloları var. 1 Ekim 2026'da bir çıkarım (inference) müşterisi 12 aylık ayrılmış küme için $2.400.000 peşin ödüyor.

• Defterler 2026 için $600.000, 2027 için $1.800.000 gelir gösteriyor. Vergi beyannamesi de aynı.
• Anlaşma $4.800.000 karşılığında 24 ay olsaydı defterler 2026–2028 için $600.000, $2.400.000 ve $1.800.000 gösterirdi. Vergi: 2026'da $600.000, 2027'de $4.200.000.
• Nakit esasında ön ödemenin tamamı her iki durumda da 2026 geliridir.

Ekipman üreticileri katalog ünitelere depozito alıyor

Tahakkuk esasında olan ve denetlenmiş tabloları bulunmayan bir soğutma üreticisi, Mayıs 2027'de sevk edilecek katalog CDU'lar için Aralık 2026'da $900.000 depozito ($3.000.000'ın %30'u) alıyor. Üniteler 8 haftada üretilen katalog kalemleri olduğu için bu uzun vadeli sözleşme değildir. Erteleme yöntemiyle 2026'da $0 gelir oluşur, $3.000.000'lık satışın tamamı 2027'de gelirdir. Nakit esasında $900.000 2026 geliridir.

Denetlenmiş tabloları olan bir transformatör üreticisi, Kasım 2026'da katalog transformatörler için $1.500.000 depozito alıyor. Sipariş kuyruğu nedeniyle sözleşmede Mart 2028 yazıyor. Her biri 6 ayda üretilen bir katalog kalemi olduğu için kuyruk bunu uzun vadeli sözleşmeye çevirmez. Depozito, belirtilen teslimattan önceki yıl olan 2027'den önce geliyor; bu yüzden belirli mallar istisnası uygulanabilir:

• Uygulanırsa (2026'da elde veya normal tedarik kaynağında bu tür transformatör yoksa ve tablolar tüm geliri teslim yılında kaydediyorsa): depozito avans ödeme değildir ve 2026'da vergilenebilir.
• Uygulanmazsa veya üretici bu tür ödemeleri avans ödeme olarak işlemeyi seçerse: erteleme yöntemi $1.500.000'ı teslimattan bir yıl önce, 2027'de gelir yapar. Maliyet mahsubu yöntemi bu tutarı düşürebilir.

Teminat depozitoları, süresi dolan krediler ve bir iade

Neocloud, faturalar ödenirse sözleşme sonunda iade edilecek $250.000'lık bir teminat depozitosu tutuyor. Elde tutulmadıkça gelir değildir.

Aralık 2026'nın sonlarında 12 ayda süresi dolan $500.000'lık peşin GPU saati kredisi satıyor; yıl sonundan önce hiçbiri kullanılmıyor. Kullanılsın veya süresi dolsun, $500.000'ın tamamı 2027 geliridir.

2027'deki bir kesinti için Şubat 2028'de ödenen $100.000'lık nakit iade 2028'de indirilir; iade 2027 sonuna kadar kesinleştiyse tekrarlayan kalem istisnasıyla 2027'de indirilir. Henüz borçlanılmamış iadeler için ayrılan defter karşılığı asla indirilmez.

Sizin durumunuz farklı mı?

• Özel veya uzun sürede üretilen ekipman ya da yıl sonunu aşan tedarik ve kurulum işi: bkz. özel ekipman için uzun vadeli sözleşmeler.
• Nakit esasındasınız ve ertelemek istiyorsunuz: bkz. nakit esasından tahakkuk esasına geçiş.
• Peşin GPU işlem gücü, hosting veya kolokasyon faturalarında satış vergisi: bkz. kolokasyon, hosting ve GPU işlem gücünde satış vergisi.
• Ekipman, kurulum veya bakımda satış vergisi: bkz. sunucular, kurulum ve bakımda satış vergisi ve kurulan soğutma ve güç ekipmanında satış vergisi.
• Peşin yazılım abonelikleri ve satış vergisi: bkz. SaaS ve yazılımda satış vergisi.
• Müşteri iptal ediyor ve üniteler sizde kalıyor: bkz. satılmayan veya eskimiş stoku gider yazmak.
• Başkalarının kiraladığı sunuculara sahipsiniz: bkz. GPU sunucularını kiraya vermek.
• Şirket vergi oranı, zararlar ve tahmini vergi: bkz. C şirketleri nasıl vergilendirilir.
• Çok yıllı ön ödemeler, olası sunucu kiralaması, iki yıl sonraki bir teslim tarihi veya denetlenmiş konsolide tabloları olan bir grup: bunlar geri alınması zor sözleşme koşullarına ve seçimlere bağlıdır; bkz. veri merkezi ve AI altyapısı hizmetleri.