Kanada'da PR Olmadan Şirket Kurma: Yönetim Kurulu ve Vergi

Şirket kurmak veya şirkete sahip olmak için kalıcı oturum ya da vatandaşlık gerekir mi?

Hayır. Federal şirket kanunu, şartları taşıyan bir kişinin veya şirketin vatandaşlık ya da kalıcı oturumu şart koşmadan şirket kurmasına izin verir. Kurucu, yönetim kurulu üyesi olmadan da hisse sahibi olabilir; yönetim kurulu üyeliği kuralı ayrıdır.

Şirket kurmak, kurucuya Kanada'da çalışma hakkı da vermez. Açık çalışma izni kısıtlamalar içerebilir; işverene özel çalışma izni ise çalışmayı izinde yazılı koşullara bağlar. Şirket için Kanada'da çalışmaya başlamadan önce kendi izninizi kontrol edin; koşullar belirsizse göçmenlik danışmanlığı alın.

Çalışma iznim varken veya yurt dışında yaşarken tek yönetim kurulu üyesi olabilir miyim?

Çalışma izniniz ya da yurt dışındaki adresiniz tek başına yönetim kurulu üyesi olmanızı engellemez. Tek yönetim kurulu üyesi olup olamayacağınız, seçtiğiniz kuruluş kanununa bağlıdır. Corporations Canada, tek bir kişinin tek hissedar, tek yönetim kurulu üyesi ve tek yönetici olabileceğini söyler; ancak federal mukimlik kuralının yine karşılanması gerekir.

Yönetim kurulu üyesi ile hissedarın görevleri farklıdır. Federal kuralı karşılamak için şartları taşıyan mukim bir yönetim kurulu üyesi eklemek, o kişiye hisse vermeyi gerektirmez. Ancak bu kişi gerçek bir yönetim kurulu üyesi olur; görevleri ve olası sorumlulukları vardır, formda yer alan bir isimden ibaret değildir (Corporations Canada). Bu üyeyi atamak, hisselerin kimin kontrolünde olduğunu değiştirmez: kontrolü elinde tutan tek mukim olmayan hissedar, CCPC statüsünü engeller.

Mukim olmayan veya sonradan eklenen mukim üye dahil her yönetim kurulu üyesi, şirketin aktarılmamış bordro vergisinden veya mukim olmayanlara yapılan ödemelerin stopajından Income Tax Act bölüm 227.1 uyarınca, ödenmemiş GST/HST net vergisinden ise Excise Tax Act bölüm 323 uyarınca ilgili faiz ve cezalarla birlikte kişisel olarak sorumlu olabilir. Her iki kanun da makul özen savunması ve sorumluluk koşulları öngörür. Gelir vergisi tahsilatı için dava, kişinin yönetim kurulu üyeliğinden en son ayrılmasından sonra iki yıl içinde başlamalıdır; GST/HST tarhiyatında da aynı iki yıllık sınır geçerlidir.

Bağımsız taraflar arası olmayan bir sahip, şirket malvarlığını gerçek değerinin altında bir bedelle devralırsa, devir dönemine veya öncesine ait şirketin gelir vergisi ya da GST/HST borcundan ayrıca sorumlu olabilir; sorumluluk genellikle değer farkı ile ilgili borçtan düşük olanla sınırlıdır. CRA bu devir sorumluluğunu Income Tax Act bölüm 160 ve Excise Tax Act bölüm 325 uyarınca istediği zaman tarh edebilir.

Federal şirkette Kanada'da mukim yönetim kurulu üyesi kimdir?

Federal kanun kendi dar tanımını kullanır. Çalışma iziniyle Kanada'da yaşayan biri, yalnızca burada yaşadığı veya vergi ödediği için bu tanıma girmez. Canada Business Corporations Act, bölüm 2 şu kişileri kapsar: Kanada'da olağan mukim Kanada vatandaşı ve Kanada'da olağan mukim kalıcı oturum sahibi. Ancak vatandaşlığa başvurmaya ilk hak kazandığı tarihten sonra Kanada'da bir yıldan uzun süredir olağan mukim olan kalıcı oturum sahibi bu tanımın dışında kalır. Kanun ayrıca yurt dışındaki belirli bir vatandaş sınıfını da kapsar.

Bölüm 105 uyarınca, federal şirketlerde yönetim kurulu üyelerinin en az %25 oranında bir bölümü genellikle Kanada'da mukim Kanadalı olmalıdır. Üye sayısı dörtten azsa en az biri bu şartı taşımalıdır. Federal Kanada sahiplik veya kontrol kurallarına tabi bazı işletmelerde genellikle çoğunluk gerekir; yönetim kurulunda bir veya iki üye varsa en az biri şartı taşımalıdır. Yalnızca çalışma izni olan tek bir yönetim kurulu üyesi, kalıcı oturum başvurusu beklemede olsa bile olağan federal kuralı karşılayamaz.

Bunun yerine Ontario veya British Columbia'da tek yönetim kurulu üyesi olabilir miyim?

Evet, Ontario ve BC'nin olağan şirket kanunları Kanada'da mukim yönetim kurulu üyesi şartı aramaz. Ontario'nun değişiklik kanunu yönetim kurulu üyesi mukimlik fıkrasını kaldırmıştır; BC sicili ise kanunun yönetim kurulu üyesi mukimlik şartlarını ortadan kaldırdığını açıkça belirtir.

Adres şartı geçerliliğini korur. BC şirketinin BC'de hem kayıtlı merkez adresi hem de kayıt (records) adresi olmalıdır; sicile göre teslimat adresi kayıtlara ulaşılabilen fiziksel bir yer olmalı, posta kutusu olamaz (BC Act; sicil talimatları). Ontario şirketinin Ontario'da kayıtlı merkez adresi olmalıdır. Yurt dışındaki yönetim kurulu üyesinin kişisel adresi, gerekli yerel şirket adresinin yerini tutmaz. Başvurmadan önce sektöre özgü lisans veya sahiplik kısıtlamalarını kontrol edin.

İki kurucudan hiçbiri federal şartı karşılamıyor. Şirketi nerede kurmalıyız?

İki kurucu da tek yönetim kurulu üyesi olmak istiyorsa ve hiçbiri federal tanıma girmiyorsa, Ontario veya BC'de kuruluş, bu eyaletlerin kurallarıyla yönetim kurulu üyesi sorununu çözebilir. Gerekli adresi tutabileceğiniz ve işletmenin kayıtlarını tamamlayabileceğiniz eyaleti seçin; eyalet düzeyinde kuruluş, faaliyet gösterdiğiniz başka bir eyaleti yok saymanın yolu değildir.

Diğer seçenek federal kuruluştur; bu durumda yönetim kurulunda dörtten az üye varken en az bir şartları taşıyan, Kanada'da mukim Kanadalı yönetim kurulu üyesi gerekir (CBCA, bölüm 105). Bu üyeyi eklemek yönetişimi değiştirir; atama yapmadan önce kararları fiilen kimin vereceğine karar verin. Daha geniş yapı seçimi için Şahıs işletmesi mi, şirket mi rehberine bakın.

Kanada'ya taşınmadan önce şirket kurabilir miyim?

Evet, seçilen kanunun yönetim kurulu üyesi ve adres şartları baştan karşılanabiliyorsa. Başvurmadan önce resmi belgelerin ulaşacağı bir adres ayarlayın ve ilk yönetim kurulu üyelerini fiilen belirleyin. Federal şirketin, kuruluş belgesinde belirtilen eyalette kayıtlı merkez adresi olmalıdır; kuruluş başvurusu her yönetim kurulu üyesinin adresini ve Kanada'da mukim Kanadalı olup olmadığını sorar (CBCA, bölüm 19; Corporations Canada başvuru adımları). BC, kayıtlı merkez adresinin ve kayıt (records) adresinin BC'de olmasını şart koşar (BC Act).

Şirket kurmak ile faaliyet izni almak ayrı adımlardır. Federal şirket, iş yaptığı her eyalette veya bölgede tescil edilir; şartlar yere göre değişir. Varmadan önce şirketi kurup yurt dışından yönetirseniz yönetim kararlarının fiilen nerede alındığını kaydedin; çünkü şirketin vergi mukimliği sınır ötesi bir soruya dönüşebilir (CRA).

Şirket, SIN'im olmadan CRA işletme numarası alabilir ve banka hesabı açabilir mi?

Federal, Ontario ve BC'de şirket kurulduğunda genellikle şirkete CRA işletme numarası ve şirket gelir vergisi hesabı verilir. Önce kuruluş bildirimini kontrol edin; bu numarayı almak için kişisel SIN gerekmez. Numara verilmemişse ve kaydı yapan kişinin SIN'i yoksa, CRA'nın mukim olmayanlar için kayıt formu bu durumu kabul eder. Bir tüzel kişi ikinci bir BN talep edemez.

İşletme numarası banka hesabı açılacağını garanti etmez. Kanada'daki mali kuruluş, şirketin vergi mukimliğini belirlemek zorundadır ve hesap bildirimi için kontrolü hakkında soru sorabilir (CRA); her kuruluş kendi hesap açma sürecini uygular. Kuruluş belgelerini, verildiyse işletme numarasını, yönetim kurulu üyesi kimlik belgelerini, sahiplik bilgilerini ve vergi mukimliği bilgilerini hazırlayın. Sonraki adımda hangi CRA hesaplarının ekleneceği için Şirket kurulduktan sonra rehberine bakın.

PR beklerken veya yurt dışında yaşarken şirket küçük işletme oranından yararlanır mı?

Vergi testi kalıcı oturum değildir. Federal küçük işletme indirimi, vergi yılı boyunca Kanada özel kontrollü şirketi (CCPC) olmayı ve Kanada'da kazanılan, uygun aktif işletme geliri bulunmasını gerektirir; indirim işletme limitine tabidir (Income Tax Act, bölüm 125). CRA'nın CCPC testi, diğer şartların yanı sıra, mukim olmayanların şirketi doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edip etmediğine bakar.

Diğer şartları karşılayan bir şirket, bu indirim bakımından CCPC sayılmamayı seçebilir. Yetkili yöneticisi Form T2002'yi imzalamalı ve T2 beyan süresi içinde vermelidir: vergi yılı bittikten altı ay sonra. Seçim, o vergi yılından itibaren iptal edilene kadar geçerlidir. Şirket aynı formu ve süreyi iptal için de kullanır; böylece sonraki vergi yılında bu CCPC uygulamasına yeniden kavuşur. Daha sonra seçimi tekrar yapmak veya iptal etmek için CRA'nın yazılı onayı gerekir (Income Tax Act, bölüm 89).

Uygun gelir için federal net küçük işletme oranı %9, federal işletme limiti ise geçerli indirimler ve paylaşım öncesinde $500.000 tutarındadır. Eyalet vergisi ayrıca eklenir ve uygunluğun başka sınırları da vardır. Oranın tam hesaplaması için Şirketler nasıl vergilendirilir rehberine bakın.

Başvurmadan önce neleri kontrol etmeliyim?

Kuruluş kanununu seçmeden veya bir oranı talep etmeden önce kişileri, hisseleri ve fiili yönetim yerini kontrol edin. Göçmenlik statüsü, yönetim kurulu üyesi mukimliği, kişisel vergi mukimliği ve şirketin vergi mukimliği farklı soruları yanıtlar.

• Kişisel vergi mukimliğiniz: Kanada'da ev, aile ve diğer önemli bağlarınızı ne zaman kurduğunuzu veya kopardığınızı not edin. Vergi anlaşmasındaki eşitlik bozucu kural, Kanada bağlarınıza rağmen sizi mukim olmayan sayabilir ve bir CCPC'yi kimin kontrol ettiğini değiştirebilir; çalışma izni ya da PR kartı tek başına CRA mukimlik testini yanıtlamaz.
• Kontrol: Öngörülen hisse sınıflarını, oy haklarını, sahiplerin vergi mukimliklerini ve kontrolü değiştirebilecek tüm sözleşmeleri toplayın. CCPC testi, hisse senedindeki isimle yetinmez; mukim olmayanların dolaylı ve birleşik kontrolünü de kapsar.
• Yönetim: Stratejik kararları kimin ve nerede alacağını kaydedin. Kanada'da kurulan şirket genellikle Kanada'da mukim sayılır; yurt dışından yönetim çift mukimlik doğurabilir ve geçerli bir vergi anlaşması şirketi Kanada'da mukim olmayan sayabilir (CRA).
• Kuruluş ayrıntıları: Her yönetim kurulu üyesinin adresini ve statüsünü, yerel kayıtlı merkez adresini, işletmenin faaliyet göstereceği eyaletleri ve ilk faaliyet yılını hazır bulundurun. Seçilen sicil ve iş sektörü ek şartlar getirebilir.

Örnek

Yalnızca açıklama amaçlı Kanada doları tutarları. Bir kurucu, açık çalışma iziniyle Ontario'da yaşıyor ve vergi mukimi; PR bekliyor ve yeni bir Ontario perakende şirketinin oy hakkı veren tüm hisselerine sahip. Kurucu şirketin tek yönetim kurulu üyesi. Ontario'nun yönetim kurulu üyesi mukimlik şartını kaldırması bu yapıya izin verir; federal tek yönetim kurulu üyesi kuralı vermezdi.

Şirketin ilk vergi yılının 365 gün sürdüğünü ve C$100.000 vergilendirilebilir gelirinin tamamının Kanada'da yürütülen uygun aktif işletmeden geldiğini varsayın. Kurucu o yıl boyunca Kanada vergi mukimi ve tek kontrol sahibi olarak kalıyor. Tam işletme limitinin kullanılabildiğini ve başka vergi düzeltmesi veya kredisi olmadığını varsayarsak, %9 federal oran C$9.000 federal şirket gelir vergisi doğurur. Eyalet vergisi ayrıca eklenir. Kurucu daha sonra mukim olmayan kontrol sahibi olursa ve şirket CCPC statüsünü kaybederse, vergi yılı genellikle değişiklikten hemen önce sona erer. Ortaya çıkan her yılı ayrı ayrı test edin.

Durumunuz farklı mı?

• Şirket kurulduktan sonra yurt dışına taşınıyorsanız veya mukim olmayan bir sahibe ödeme yapıyorsanız: Kanada şirketinin mukim olmayan sahipleri rehberine bakın.
• Kişisel vergi mukimliğiniz belirsizse: Kanada vergi mukimliği rehberine bakın.
• CRA hesaplarına ihtiyacınız varsa veya kayıtta tutarsızlık bulduysanız: Şirket kurulduktan sonra rehberine bakın.
• Şirket kurup kurmayacağınıza hâlâ karar veriyorsanız: Şahıs işletmesi mi, şirket mi rehberine bakın.
• İki kurucu da öngörülen yönetim kurulu şartını karşılamıyorsa, kontrol yıl içinde değişiyorsa veya yönetim birden çok ülkeye yayılıyorsa: çalışma izinlerinizi, mukimlik zaman çizelgenizi, önerilen hisse şartlarını, yönetim kurulu üyesi bilgilerini ve ofis adresini toplayarak şirket kuruluşu desteği için başvurun.