LLC ortaklığında pay bölüşümü: biri sermaye koyar, biri çalışır

Üyeler sahiplik yüzdesini seçmeden önce neleri ayrı ayrı belirlemeli?

Üyeler, LLC'de hâlihazırda bulunan parayı kimin alacağına, gelecekteki kazancı kimin paylaşacağına, kimin ara dönemlerde nakit alacağına ve kararları kimin verebileceğine karar vermelidir. Tek bir sahiplik yüzdesi bu dört soruyu birden cevaplamaz. Federal vergi bakımından, birden çok üyesi olan ABD'de kurulu bir LLC, şirket olarak vergilendirilmeyi seçmedikçe genellikle ortaklıktır (IRS: Şirket veya ortaklık olarak beyan veren LLC).

Sermaye koyan üyenin parasının katkı mı yoksa borç mu olduğunu kaydedin. Katkı özkaynaktır ve geri ödenmesi sözleşmenin dağıtım ve ayrılış hükümlerine bağlıdır; gerçek bir üye borcu ise ayrı geri ödeme ve faiz şartları olan bir borçtur (Delaware Code, § 18-107). Diğer üyenin hangi işi taahhüt ettiğini ve aksatılan işin gelecekteki hakları değiştirip değiştirmediğini kaydedin. Örneğin Delaware, hizmetlerin LLC katkısı olmasına izin verir ve kâr, zarar ile dağıtım kurallarını LLC sözleşmesine bırakır; kanundaki varsayılan kurallar kayda geçen katkı değerlerine bağlıdır. Diğer eyaletlerin kendi LLC kuralları vardır (Delaware Code, §§ 18-501–504).

Delaware'de hizmet katkısı taahhüdü, ölüm veya malullükten sonra da geçerliliğini korur; yerine getirilmezse, sözleşme bu kuralı değiştirmedikçe LLC, kayda geçen yerine getirilmemiş değeri nakit olarak talep edebilir (Delaware Code, § 18-502).

Emek koyan üye, mevcut sermaye olmadan gelecekteki kârlara sahip olabilir mi?

Evet. Ortaklık olarak vergilendirilen bir LLC'de emek koyan üye, gelecekteki kazançlara ortak olan ama mevcut tasfiye değerinden pay hakkı tanımayan bir kâr payı hakkı (profits interest) alabilir. IRS, kâr payı hakkını sermaye payı hakkından şu soruyla ayırır: hak verildiği anda ortaklık varlıkları piyasa değeriyle satılıp ortaklık tasfiye edilseydi hak sahibi ne alırdı (IRS: Publication 541)?

Sözleşme bu ayrımı gerçek kılmalıdır: LLC'nin değerini hak verildiği tarihte belgeleyin, sermaye koyan üyenin mevcut sermayesini koruyun ve sonraki kârların ile satış gelirinin nasıl bölüneceğini belirtin. Tek başına bir ad, vergi uygulamasını belirlemez. IRS kuralına göre, ortak sıfatıyla verilen hizmet karşılığında şartları taşıyan bir kâr payı hakkı almak, hak verildiğinde genellikle vergilendirilen bir olay değildir. İstisnalar arasında büyük ölçüde kesin bir gelir akışına bağlı hak, 2 yıl içinde elden çıkarma ve borsada işlem gören bazı ortaklık payları vardır (IRS: Publication 541).

Kâr payı hakkı bir hak ediş (vesting) şartına bağlıysa, Revenue Procedure 2001-43 yalnızca şartları sağlandığında kolaylık tanır; bu şartlar arasında emek koyan üyenin hak verilme tarihinden itibaren ortak sayılması, hak ediş süresince ortaklık kalemlerindeki payını beyan etmesi ve hakkın değeri için indirim almaması vardır. İmzalamadan önce önerilen hak verme işlemini bir CPA'ya inceletin.

Emek karşılığı verilen hak başlangıçta ne zaman gelir doğurur?

Hizmet karşılığında sermaye payı hakkı (capital interest), yani LLC'nin mevcut değerinden, anında piyasa değeriyle tasfiye yapılsa alınacak bir pay hakkı verilirse, emek koyan üyenin genellikle ücret geliri doğar. IRS, hak devredilebilir hale geldiğinde veya artık esaslı bir hak kaybı riskine bağlı olmadığında piyasa değerinin gelire dahil edilmesini genellikle ister (IRS: Publication 541).

Üyeler anlaşmayı eşit pay bölüşümü olarak adlandırsa ve LLC emek koyan üyeye nakit ödemese bile bu durum ortaya çıkabilir. Önerilen sözleşmenin anında tasfiye sonucunu, katkı olarak konan nakdin ve malvarlığının gerçek değeriyle karşılaştırın. Kısıtlı bir sermaye payı hakkında emek koyan üye, hak edişi beklemek yerine devir anındaki değeri gelire dahil etmeyi seçebilir. Üye, devirden sonraki 30 gün içinde Form 15620'yi imzalayıp IRS'ye postalayabilir ve bir kopyasını LLC'ye vermelidir (IRS: Form 15620). Revenue Procedure 2001-43 kapsamındaki, henüz hak edilmemiş ve şartları taşıyan bir kâr payı hakkı için bu seçim gerekmez (IRS: Revenue Procedure 2001-43).

Kâr, zarar ve nakit farklı oranlarda bölüşülebilir mi?

Evet, ortaklık olarak vergilendirilen bir LLC, eyalet hukuku ve federal vergi tahsis kuralları çerçevesinde üyelere kâr, zarar ve dağıtımlar için farklı haklar verebilir. Delaware, LLC sözleşmesinin ayrı tahsis ve dağıtım kuralları koymasına açıkça izin verir; ancak bu Delaware kuralıdır, her eyaletin kuralı değildir (Delaware Code, §§ 18-503–504).

Federal vergi bakımından özel tahsisin esaslı ekonomik etkisi (substantial economic effect) olmalı veya üyelerin ortaklıktaki gerçek paylarıyla uyuşmalıdır. Sade bir ifadeyle, gelir veya zarar tahsis edilen üye, ilgili ekonomik faydayı genellikle almalı veya yükü taşımalıdır. Sermaye hesapları ve tasfiye hükümleri önemlidir; yalnızca vergiyi kaydırmak için yazılmış ve ekonomiyi değiştirmeyen bir tahsis yok sayılabilir (IRS: ortaklık tahsis standartları).

Tahsis edilen bir zarar o üye tarafından otomatik olarak indirilemez; maliyet esası, riskte bulunma (at-risk) ve pasif faaliyet sınırları kullanımını kısıtlayabilir (IRS: Form 1065 talimatları).

Nakit dağıtımları, vergilendirilen gelirden ayrı bir karardır. Üyeler tahsis edilen kârı beyan ederken LLC nakdi tutabilir. Bir üyeye daha fazla nakit ödenmesi de kendi başına kâr tahsisini değiştirmez. Vergi tahsisini, sermaye hesaplarını ve dağıtım sırasını birbiriyle ilgisiz üç yüzde belirlemek yerine birlikte tasarlayın (IRS: Form 1065 talimatları). LLC'nin her payı Form 1065 ve Schedule K-1 üzerinde nasıl bildirdiğini görmek için bkz. Ortaklıklar nasıl vergilendirilir.

Her üye, kendisine tahsis edilen ortaklık geliri üzerinden federal gelir vergisi öder (26 USC § 701).

Emek koyan üyeye garantili ödeme mi, daha fazla kâr payı mı verilmeli?

Garantili ödeme (guaranteed payment), LLC'nin geliri ne olursa olsun borçlu olunan bir tutar belirler; daha büyük bir kâr payı ise sonuçlara göre değişir. İkisinden birini seçmeden önce nakit yükümlülüğünü, kâr haklarını ve vergi uygulamasını karşılaştırın (IRS: Publication 541).

Sözleşme, ödemenin emek koyan üyenin kâr payına eklenip eklenmeyeceğini veya payından düşülüp düşülmeyeceğini belirtmelidir. Üyeler, federal sınırlı ortak (limited partner) kuralına girmedikçe, olağan işletme gelirindeki paylarından dolayı serbest çalışma vergisi borçlu olabilir; hizmet karşılığı garantili ödemeler genellikle her iki durumda da hesaba katılır (IRS: ortak vergisi sık sorulan sorular). Her üyenin durumunu bir CPA'ya inceletin. Ödeme ve vergi işleyişi için bkz. Kendinize ödeme yapma.

Her üye yalnızca kendi satışlarını ve maliyetlerini ayrı tutabilir mi?

Müşteriler LLC ile sözleşme yapıyor ve maliyetleri LLC üstleniyorsa, bu satışlar ve maliyetler LLC'nin tek bir kayıt düzeninde yer almalıdır. Üye bazında proje takibi kararlaştırılan bölüşümü destekleyebilir; ancak ayrı kişisel defterler LLC'nin ortaklık kayıtlarının yerini tutmaz. Form 1065 ortaklığın birleşik gelirini ve giderlerini bildirir ve LLC destekleyici kayıtları saklamalıdır (IRS: Form 1065 talimatları).

Faturaları, sözleşmeleri, banka hareketlerini, gider makbuzlarını, katkıları, borçları, dağıtımları ve üye bazında proje ayrıntılarını saklayın. Üyeler fiilen tek bir LLC işletmesi yerine ayrı işletmeler yürütüyorsa, gelirin nasıl bildirileceğine karar vermeden önce sözleşmelerin ve fiilî durumun incelenmesi gerekir.

İşletme sözleşmesi para, yönetim yetkisi ve ayrılış hakkında ne söylemeli?

İşletme sözleşmesi (operating agreement), her üyenin neyi katkı olarak koyduğunu, her üyenin ne aldığını ve bir üye para ekleyince veya ayrılınca neyin değiştiğini söylemelidir. Emek koyan üyenin payını vermeden önce amaçlanan ekonomik anlaşmayı yazıya dökün; belirsiz bir tasfiye maddesi, o payın güncel bir değeri olup olmadığını değiştirebilir (IRS: Publication 541).

Avukattan şunları belgelemesini isteyin:

• İlk katkılar, kararlaştırılan değerleri ve gelecekteki finansmanın isteğe bağlı, zorunlu veya borç olup olmadığı.
• Sermaye, gelecekteki kâr, zarar, nakit ve oy haklarının ayrı payları; varsa hak ediş veya iş aşamaları. Mevcut nakdin üyelerin tahsis edilen gelir üzerinden vergi ödemesine yardımcı olmak için dağıtılıp dağıtılamayacağını ve bunun sonraki dağıtımları azaltıp azaltmayacağını belirtin.
• Sermaye hesaplarının nasıl tutulacağı ve katkı sermayesinin iadesi dahil satış veya tasfiye gelirinin nasıl ödeneceği.
• Bütçeleri, borçlanmayı, yeni üyeleri, dağıtımları ve sözleşme değişikliklerini kimin onaylayacağı.
• Ayrılma, malullük, yerine getirilmeyen bir finansman çağrısı, satış veya oy eşitliği durumunda ne olacağı.

LLC'nin çalışanı varsa bordro vergisi ödemelerini yapacak kişiyi belirleyin. Kesilen vergiden sorumlu bir üye veya yönetici, bunu kasıtlı olarak ödemezse, 26 USC § 6672 uyarınca ödenmeyen tüm kesilen gelir vergisinden ve çalışan Sosyal Güvenlik ile Medicare vergilerinden kişisel olarak sorumlu olabilir. IRS'nin tarh etmek için genellikle bir sonraki 15 Nisan'dan veya sonraki bir beyan tarihinden itibaren 3 yıl, tahsil etmek için ise tarhiyattan sonra 10 yıl süresi vardır; istisnalar bu süreleri uzatabilir (IRS: tarhiyat süresi; IRS: tahsilat süresi).

LLC'nin ayrıca her üyenin sermayesi ve sahiplik değişiklikleri için kayıtlara ihtiyacı vardır. Schedule K-1'de bildirilen vergi maliyet esasına dayalı sermaye hesabı, üyenin dış vergi maliyet esasıyla (outside tax basis) aynı olmak zorunda değildir; özel tahsisleri desteklemek için kullanılan ekonomik sermaye hesapları ise başka bir amaca hizmet eder (IRS: Form 1065 talimatları; IRS: tahsis standartları). CPA incelemesi için önerilen sözleşmeyle birlikte varlık değerlerini ve borçları da toplayın.

LLC S şirketi statüsünü seçerse ne değişir?

S şirketi seçimi bölüşümü daraltır: gelir ve zarar genellikle hisse sahipliğini izler ve ana sözleşme hükümleri, hisselere dağıtım ve tasfiye gelirinde aynı hakları vermelidir. IRS ayrıca kimlerin S şirketi hissedarı olabileceğini sınırlar; şirketleri ve mukim olmayan yabancıları dışarıda bırakır (IRS: S şirketleri; Form 1120-S talimatları).

Her hissedar, nakit dağıtılmasa bile S şirketi gelirindeki payı üzerinden federal gelir vergisi öder (26 USC § 1366).

Yukarıdaki ortaklık kâr payı hakkı uygulaması S şirketi özkaynağı için geçerli değildir. Hizmet karşılığı verilen hisse, verildiğinde veya hak edildiğinde ücret geliri doğurabilir; vermeden önce hissenin değerini belirleyin (IRS: Publication 544; IRS: Publication 525).

Uygun bir LLC, S statüsünü Form 2553 ile seçer; ayrı bir Form 8832 genellikle gerekmez. Form 2553'ü yetkili bir görevli imzalar. Her iki üye de Part I, K sütununda onay verir; geriye dönük bir seçimde, yürürlük tarihinden bu yana eski sahipler de onay vermelidir. Topluluk malı (community property) payı olan bir eş de onay vermelidir. Vergi yılı başladıktan sonra 2 ay 15 gün içinde veya bir önceki vergi yılı içinde başvurun (IRS: Form 2553; IRS: talimatlar).

Bu süre kaçırıldıysa, seçim aksi halde geçerliyse, gecikmenin makul bir gerekçesi varsa, LLC gerekli beyannameleri zamanında verdiyse ve sahipler S statüsüyle tutarlı beyan ettiyse, LLC amaçlanan yürürlük tarihinden itibaren genellikle 3 yıl 75 gün içinde Revenue Procedure 2013-30 kapsamında Form 2553 ile düzeltme talep edebilir (IRS: geç seçimde düzeltme). Ortaklık olarak vergilendirilen mevcut bir LLC S statüsünü seçerse, üstlenilen borçlar varlıkların düzeltilmiş vergi maliyet esasını aştığında, 26 USC § 357(c) uyarınca farazi şirketleşme kazanç doğurabilir; üyeler kendilerine tahsis edilen kazanç üzerinden vergi öder (IRS: Revenue Ruling 2004-59).

LLC, bir özkaynak sahibine dağıtımlarda veya satış gelirinde öncelik veren ve bu şekilde farklı hisse hakları yaratan ortaklık tarzı bir sözleşmeyi koruyamaz. Farklı oy hakları ise serbesttir (eCFR: S şirketi hisse sınıfları). Esas sözleşmedeki haklar aynı kaldıkça, farklı zamanlarda veya farklı tutarlarda yapılan fiili dağıtımlar tek başına ikinci bir sınıf yaratmaz; ancak ödemelerin yine de uygun vergi uygulamasına tabi olması gerekir (IRS: Revenue Procedure 2022-19). Çalışan bir hissedar emeği karşılığında ücret alabilir; S şirketi, hissedar-çalışana ücret dışı dağıtım yapmadan önce makul ücret ödemelidir (IRS: hissedar ücreti). Seçimi yapmadan önce sözleşmeyi inceleyin.

Örnek

Yalnızca örnek ABD doları tutarlarıdır: Sermaye koyan üye $100.000 nakit katkı yapar. Emek koyan üye hizmet katkısı yapar. Hak verildikten hemen sonra LLC tasfiye edilseydi sermaye koyan üyenin $100.000 alacağı, emek koyan üyenin ise hiçbir şey almayacağı konusunda anlaşırlar. Gelecekteki faaliyet kârı %60 sermaye koyan üyeye, %40 emek koyan üyeye bölünür. Sözleşme nakit dağıtımlarını kimin onaylayabileceğini ayrıca belirtir.

LLC daha sonra $50.000 vergilendirilebilir faaliyet kârı elde eder ve tüm nakdi elinde tutarsa, tahsisin federal vergi kurallarını karşıladığı varsayımıyla, kararlaştırılan bölüşüm sermaye koyan üyeye $30.000, emek koyan üyeye $20.000 tahsis eder. Nakit almasalar bile ikisinin de vergilendirilebilir geliri olabilir. Emek koyan üye bunun yerine tasfiyede ilk sermayenin $40.000'ine anında hak sahibi olsaydı, bu hizmet karşılığı bir sermaye payı hakkı olurdu ve verildiğinde veya hak edildiğinde gelir doğurabilirdi. Örnek tutarlar gerçek bir işletmeyi değerlendirmez.

Ayrı bir senaryoda LLC, $100.000'ı bir varlık almak için kullanır, ardından faaliyet kârı elde etmeden onu $150.000'a satar; vergi maliyet esası değişmemiştir ve borç veya satış masrafı yoktur. $50.000 kazanç, tahsisin federal kuralları karşıladığı varsayımıyla, sermaye koyan üyeye $30.000, emek koyan üyeye $20.000 olarak tahsis edilir. Sözleşme önce sermaye koyan üyenin $100.000'ı iade edip kalan $50.000'ı aynı %60/%40 şartlarıyla bölüştürürse, üyeler sırasıyla $130.000 ve $20.000 alır. Sözleşme bu nakit sırasını vergi tahsisleriyle uyumlu hale getirmelidir.

Sizin durumunuz farklı mı?

• Mevcut tek üyeli bir LLC'ye yeni sahip ekliyorsunuz: vergi sınıflandırması değişebilir; bkz. İşletme yapınızı değiştirme.
• Diğer sahip eşiniz veya aile üyenizdir: sahiplik ve beyanname kuralları farklı olabilir; bkz. Eş ve aile LLC'leri.
• Ortaklardan biri ABD dışında yaşıyor: S şirketi uygunluğu ve ortaklık stopajı değişebilir; bkz. Yabancı ortağı olan şirket.
• Bölüşümde güncel bir sermaye hakkı, özel zarar tahsisleri veya karmaşık bir ayrılış ödemesi var: vergi etkilerini işletme kuruluşu üzerinden bir CPA'ya inceletin ve sözleşmeyi LLC'nin eyalet hukukuna göre bir avukata hazırlatın.