Nakit Yakma Hızı ve Nakit Ömrü: Kayıtlardan Hesaplama

Nakit yakma hızını ve nakit ömrünü kayıtlarımızdan nasıl hesaplarız?

Brüt nakit yakma, işletmenin bir ayda faaliyetleri için ödediği nakittir. Net nakit yakma, bu tutardan müşterilerden tahsil ettiği nakdin çıkarılmasıyla bulunur. Nakit ömrü (runway), mutabakatı yapılmış eldeki nakdin (kayıtlardaki nakdin banka hesap özetiyle eşleştirilmiş hali) net nakit yakmaya bölünmesidir ve ay cinsinden verilir. Nakdin mevcut hızla ne kadar yeteceğini gösterir. Yatırımcılar, kredi veren veya yönetim kurulu nakit yakma rakamını banka hesap özetiyle karşılaştıracaktır; bu yüzden mutabakatı yapılmış nakitle tutmayan bir rakam, yatırım turundan veya yönetim kurulu toplantısından önce düzeltilmesi gereken rakamdır. Bunlar yönetim ölçüleridir; vergi kanununda veya muhasebe standartlarında tanımlı terimler değildir. Bu yüzden nasıl hesapladığınızı yazın ve yöntemi her ay aynı tutun.

Alınan nakit ödenen nakde eşit veya fazlaysa net nakit yakma yoktur ve hesaplanacak bir nakit ömrü de yoktur.

Net nakit yakma bir nakit rakamıdır; bu yüzden kârdan değil, nakit akış tablosundan gelir. Bu tablo, bir dönemde giren ve çıkan parayı raporlar ve net gelirle ilişkilidir ama aynı değildir (SEC: mali tablolar için başlangıç rehberi).

Şu durumlarda durum basit değildir: dönem içinde para toplandıysa veya borçlanıldıysa, müşteriler yıllık planları peşin ödüyorsa, ay sonunda açık faturalar varsa, kayıtlar nakit esasındaysa veya kayıtlardaki nakit bakiyesi bankayla hiç mutabık hale getirilmediyse. Bunların her biri nakit yakmayı zarardan ya da banka bakiyesinden uzaklaştırır; ilk Örnek, 14 aylık nakit ömrü düşündüren bir zararı gösterir, oysa nakit 12 ay karşılar. Aşağıdaki bölümler bunları sırayla ele alır.

Bu zamanlama kalemlerinden sonra da nakit yakma ile banka bakiyesindeki düşüş arasındaki fark açıklanamıyorsa, kayıtlar bankayla mutabık hale getirilemiyorsa veya bir yatırım turu ya da yönetim kurulu toplantısı için savunmanız gereken bir nakit rakamı gerekiyorsa, kayıtlarınızı bir uzmana inceletmenin zamanı gelmiştir.

Her hesabın banka ve kart hesap özetlerini, ödeme işlemcisi ödeme raporlarını, mutabakatı yapılmış nakit bakiyesini, ödenmemiş faturaların ve tahsil edilmemiş müşteri faturalarının yaşa göre listesini, borç çizelgesini, bu yılki yatırım turlarının listesini ve nakdi ya da nakit yakmayı tanımlayan her yatırımcı veya kredi sözleşmesini toplayın.

Net nakit yakmayı kayıtların hangi satırları verir: nakit akış tablosu mu, gelir tablosu mu?

Net nakit yakma, nakit akış tablosunda faaliyetlerde kullanılan net nakittir. Bu tablonun üç bölümü vardır: faaliyetler, yatırım faaliyetleri (ekipman gibi uzun vadeli varlıkların alınıp satılması) ve finansman faaliyetleri (para toplama, borçlanma ve geri ödeme). Çoğu tablo dolaylı yöntemi kullanır: faaliyetler bölümü net gelirden başlar, nakit olmayan kalemler ile diğer faaliyet varlıkları ve borçlarıyla kullanılan veya sağlanan nakit için düzeltme yapar (SEC). Bu yöntemde gelir tablosundaki net zarar, yanıt değil başlangıç satırıdır.

Her ay hesaplamak için:

1. Ay için her banka ve kart hesabının mutabakatını yapın (aşağıdaki banka bakiyesi bölümüne bakın).
2. Faaliyetlerde kullanılan net nakdi okuyun. Kayıtlar nakit akış tablosu üretmiyorsa veya alt satırı mutabakatı yapılmış nakitteki değişime eşit değilse, her satırı faaliyet, yatırım veya finansman olarak ayırarak mutabık banka satırlarından yeniden kurun. Kendi hesaplarınız arasındaki aktarımları yok sayın; kart faturasını, her kart harcamasını ayrıca saymadan, ödendiği zaman sayın. Ödenmemiş bir kart bakiyesi zaten oluşmuş bir faturadır; bu yüzden ticari borçların yanında gösterin.
3. Ekipman alımlarının sayılıp sayılmayacağına karar verin ve seçimi yazın.
4. Belirli bir ay penceresinin ortalamasını alın. Tek ay zamanlamayla dalgalanır; yıllık bir yenilemeyi içeren bir pencere bunu dengeler.
5. Mutabakatı yapılmış nakdi bu ortalamaya bölün.

Bazı yönetim kurulu dosyaları nakit yakmayı bunun yerine gelir tablosundan gösterir: kayıtlı hâliyle maliyetler eksi gelir; nakit olmayan maliyetler hariç, ekipmana harcanan nakit eklenmiş olarak, yatırımcılar ve yönetim kurulu için aylık mali tablolar rehberindeki gibi. Bu rakam, yalnızca hiçbir alacak, borç, peşin ödenen maliyet, ertelenmiş gelir veya başka bir faaliyet bakiyesi değişmediğinde ve ekipman aynı şekilde sayıldığında nakit yakmaya eşittir. Bir nakit ömrü rakamının hangi ölçüyü kullandığını belirtin ve ikisini karşılaştırmadan önce mutabakatını yapın.

Gelir tablosundan çıkan nakit yakma neden banka bakiyesinin ne kadar düştüğünden farklı?

Gelir tablosu geliri kazanıldığında, maliyeti oluştuğunda kaydeder (tahakkuk esası). Banka bakiyesi ise para toplama, krediler ve ekipman dahil hareket eden her doları kaydeder. Nakit esaslı kayıtlar ise gelir ve maliyeti para hareket ettiğinde kaydeder. IRS beyannameler için aynı iki yöntemi anlatır (Publication 538) ve bir şirket kayıtlarını beyannamesinden farklı bir esasta tutabilir. Zararı banka bakiyesindeki düşüşten beş şey ayırır:

Nakit akış tablosu, zarar ile nakitteki değişim arasındaki bu kalemleri listeleyen çizelgedir. Sonraki bölümler banka bakiyesini, finansmanı ve zamanlamayı sırayla ele alır.

Kayıtlardaki nakit bakiyesi neden banka bakiyesiyle uyuşmuyor?

Kayıtlar ve banka aynı parayı farklı anlarda kaydeder ya da ikisinden biri hata içerir. IRS fark için üç neden sayar: hesap özeti henüz kayıtlara girilmemiş banka masraflarını içerir, hesap özeti tarihinden sonra yapılan mevduatları içermez ve hesap özeti tarihine kadar hesaba geçmemiş çekleri içermez (Publication 583).

Mutabakat farkı kapatır. Henüz hesap özetinde olmayan mevduatları ekleyin, bekleyen çekleri çıkarın, kayıtlarda eksik olanı (hizmet masrafları gibi) girin ve yanlış kaydedileni düzeltin. Düzeltilmiş hesap özeti bakiyesi bundan sonra düzeltilmiş kayıt bakiyesine eşit olmalıdır; eşit değilse bulunması gereken bir hata kalmıştır (Publication 583).

Şirketin tüm nakdini sayın: her banka hesabı ve bir kart işlemcisinin hâlâ elinde tuttuğu, ödenmesi gereken ödeme bakiyeleri. Şirketin harcayamayacağı parayı, örneğin tahsil edilip henüz aktarılmamış satış vergisini veya başkaları adına tutulan müşteri fonlarını dışarıda bırakın ya da nakit ömrünün yanında ayrı bir satırda gösterin. Nakit ömrü formülündeki nakit olarak her hesabın mutabakatı yapılmış bakiyesini kullanın. Açıklanamayan bir fark, nakit rakamının henüz güvenilir olmadığı anlamına gelir; onun üzerine kurulan nakit ömrü de güvenilir değildir. Bağlı bir banka akışı mutabakat değildir; bkz. banka akışı mutabakat değildir. Kayıtlar aylarca geride ise bkz. yatırım turu öncesi kayıtlarınızı düzenleme.

Hangi nakit hareketleri nakit yakmanın dışında kalmalı: yatırım turu, SAFE parası, kredi geliri, kredi geri ödemeleri, sahip ödemeleri?

Yatırım turları, SAFE veya dönüştürülebilir borç senedi parası, kredi gelirleri ve kredi geri ödemelerinin hepsi net nakit yakmanın dışında kalır. Bunlar faaliyet değil finansmandır (müşterilerden kazanılan para değil, sahiplerden, yatırımcılardan ve kredi verenlerden gelen para): SEC, hisse veya tahvil satarak ya da bankalardan borçlanarak toplanan nakdi ve bir banka kredisinin geri ödemesini, faaliyetlerden ayrı olarak finansman faaliyetlerine yerleştirir (SEC). SAFE'ler, borç senetleri ve sahip fonları genellikle aynı şekilde ele alınır; nasıl kaydedileceği bir yargı meselesidir ve yatırım turu öncesi kayıtlarınızı düzenleme ile fiyatlı yatırım turunu kaydetme rehberlerinde anlatılır.

Bir yatırım turu, nakit ömrünün bölünen kısmındaki nakdi değiştirir, bölen kısmındaki nakit yakmayı değil. Planlanmış bir kredi geri ödemesi veya sahip ödemesi nakit yakmanın dışındadır ama yine de nakit kullanır; bu yüzden nakit yakma rakamının yanında listeleyin ve nakit ömrünün bunlardan önce mi sonra mı olduğunu belirtin. Kurucunun maaşı veya bir ortağın garantili ödemesi gibi iş karşılığı ödemeler faaliyet maliyetidir ve nakit yakmada kalır; kâr veya sermaye dağıtımı kalmaz.

Yatırım turu parasını nakit yakmayı azaltıyormuş gibi saymak, nakit ömrünü olduğundan uzun gösterir.

Peşin ödenen yıllık planlar, ödenmemiş faturalar ve tahsil edilmemiş alacaklar nakdi kârdan nasıl uzaklaştırır?

Peşin ödenen yıllık planlar, ödenmemiş faturalar ve tahsil edilmemiş alacaklar zamanlama farklarıdır: gelir tablosu kalemi bir ayda kaydeder, nakit başka bir ayda hareket eder. Fark sonradan tersine döner, ama aradaki ay hızı yanlış gösterir.

Dalgalanmaları, büyük tek seferlik tutarı kapsayacak kadar uzun bir pencerede ortalama alarak veya her bilinen ödeme ödeneceği ayda yer alsın diye nakdi ay ay tahmin ederek düzeltin. Ödenmemiş faturalar zaten ayrılmış nakittir; bu yüzden ticari borç yaşlandırmasını nakit bakiyesinin yanında gösterin. İş bitmeden kesilen bir fatura henüz gelir değildir; aşağıda bağlantısı verilen ertelenmiş gelir rehberine bakın.

Nakit esaslı kayıtlarda gelir ve maliyet para hareket ettiğinde kaydedilir; bu yüzden gelir tablosunda ödenmemiş fatura da ödenmemiş borç da görünmez. Zarar bu iki kalemde nakde daha yakın olur, ama diğer farklar (ekipman, kredi geri ödemeleri) sürer ve ödenmeyi bekleyen faturalar nakit kullanacak ve gelir tablosuna yalnızca ödendiğinde girecektir; bu yüzden onları nakit tahminine dahil edin. Peşin planların kaydı SaaS abonelikleri için ertelenmiş gelir, yatırımcılar için nakit ve tahakkuk esaslı kayıtlar ise nakit esasından tahakkuk esasına geçiş rehberinde anlatılır. Kârlı ama hesabı boş bir işletme kârlı ama nakit yok rehberinde ele alınır.

Vergi kalemleri nakit yakmayı nasıl değiştirir?

Araştırma için bordro vergisine mahsup, nakit yakmayı doğrudan değiştirir. Gelir vergisi indirimi kuralları (174A. madde) vergi beyannamesini değiştirir, faaliyet nakdindeki maaşları ve tedarikçi ödemelerini değil; kârlı bir şirketin ödediği gelir vergisini değiştirebilir ve bu, ödendiğinde faaliyet nakdidir (Form 6765 talimatları).

Nitelikli bir küçük işletme, araştırma kredisinin yılda en fazla $500.000 tutarını işveren bordro vergisine karşı kullanmayı seçebilir. Seçim, ilk verilen gelir vergisi beyannamesinin son tarihine, uzatmalar dahil, kadar yapılır (ortaklık veya S şirketi için kuruluşun kendisi tarafından) ve beş yılı geçemez (Form 6765 talimatları). Kimin nitelikli olduğu ve nasıl seçim yapılacağı araştırma kredisinin bordro vergisine karşı kullanımı rehberinde anlatılır. Mahsup geç gelir:

• Kredi, seçimin yer aldığı gelir vergisi beyannamesinin verilmesinden sonra başlayan ilk çeyreğe ait istihdam vergisi beyannamesinde, Form 8974 eklenerek talep edilir (Form 8974 talimatları). 17 Mart'ta beyanname veren takvim yılı şirketi için talep edebileceği ilk çeyrek ikinci çeyrektir. Form 943 veya 944 veren bir işveren bunu o çeyreği içeren yılın beyannamesinde talep eder.
• Kredi her çeyrekte önce işverenin sosyal güvenlik vergisi payını $250.000 tutarına kadar azaltır, sonra işverenin Medicare vergisi payını; kullanılmayan tutar bir sonraki çeyreğe devreder.

Yani mahsup, araştırmanın yapıldığı dönemde nakit değildir. Tahminde yalnızca talep edilebileceği ilk çeyrekten itibaren ve yalnızca fiilen borçlu olunan bordro vergisi kadar sayın.

Nakit ömrü kaç ay ilerisine bakmalı ve bir yıllık faaliyetin sürekliliği (going concern) testinin bununla ilgisi nedir?

Bu sayfada kullanılan hiçbir kaynak tutulacak nakit ömrü ay sayısını belirlemez; bu, yönetimin ve yönetim kurulunun yargısıdır. İleriye bakış için tek resmî ölçüt vardır: US GAAP'e göre hazırlanan mali tablolar için faaliyetin sürekliliği standardı. Yönetim, her yıllık ve ara tablo seti için koşulların, şirketin yükümlülüklerini tabloların yayımlanmasından veya, uygulanabiliyorsa, yayımlanmaya hazır hale gelmesinden (GAAP biçiminde tamamlanmış ve yayım için tüm onaylar alınmış olması) sonraki bir yıl içinde vadesi geldikçe karşılama yeteneği konusunda ciddi şüphe doğurup doğurmadığını değerlendirir (FASB ASU 2014-15). Standart, bu tür tabloları hazırlayan tüm kuruluşlara uygulanır.

Bir nakit ömrü rakamını bu ileriye bakışa göre okumak:

• Değerlendirme, tabloların yayımlanmasından (veya yayımlanmaya hazır olmasından) sonraki bir yıl içinde vadesi gelen yükümlülüklere bakar; bu yüzden o tarihe kadar ay ay bir nakit tahmini, bunları görmenin olağan yoludur. Yıllık yenilemeler, kredi ödemeleri ve bordro vergisi mahsubunun ilk çeyreği gibi bilinen büyük kalemler indikleri ayda gösterilir.
• On iki aydan kısa nakit ömrü, yönetimin tarttığı bir koşuldur; tek başına ciddi şüpheyi ne kanıtlar ne de dışlar. Standart, şirketin o yıl içinde yükümlülüklerini karşılayamamasının muhtemel olup olmadığını sorar; bunu yaparken likiditesini, vadesi gelen yükümlülükleri ve faaliyet için gereken fonları tartar.
• Henüz kapanmamış bir yatırım turu veya kredi ilk bakışta dışarıda bırakılır. Sonrasında yalnızca planın yıl içinde uygulanmasının muhtemel olması ve şüpheyi gidermesinin muhtemel olması halinde sayılır; bu da genellikle yönetimin planı tablolar yayımlanmadan önce onaylamış olmasını gerektirir.
• Planlar şüpheyi gidersin ya da gidermesin, dipnotlar koşulları ve planları anlatmalıdır; şüphe giderilmiyorsa bunu da açıkça belirtmelidir.

Nakit ömrü bir planlama rakamıdır; faaliyetin sürekliliği değerlendirmesi ise kendi yargıları olan bir raporlama adımıdır. Bir yatırımcı sözleşmesi veya kredi sözleşmesi nakdi, nakit yakmayı veya asgari nakit bakiyesini tanımlıyorsa, o amaç için o tanımı kullanın ve planlama için kendi yönteminizi koruyun. Tablolarınızın hiç US GAAP'e göre hazırlanmasının gerekip gerekmediği ayrı bir sorudur; bkz. yatırımcılar için denetlenmiş mali tablolar.

Örnek

Bu örnekler açıklayıcıdır ve ABD dolarıyla verilmiştir.

Net nakit yakma zarardan yüksek

Bir girişim ayı $1.200.000 mutabakatı yapılmış nakitle bitiriyor. Gelir tablosu, nakit olmayan maliyet olmadan $85.000 zarar gösteriyor, ama nakit $100.000 düşmüş. Eski faturalardan $5.000 tahsil etmiş, bu nakdi artırmış; geçen ayın faturalarından $20.000 ödemiş, bu nakit kullanmış. Net nakit yakma $85.000 - $5.000 + $20.000 = $100.000. Nakit ömrü 12 aydır ($1.200.000 ÷ $100.000); zararın düşündürdüğü 14 ay değil.

Bir yatırım turu kapanıyor

Bir şirket ayı $1.000.000 nakitle başlıyor ve faaliyetlerde $200.000 kullanıyor. $4.000.000'lık bir yatırım turu ayın 28'inde kapanıyor. Banka bakiyesi $3.800.000 artarak $4.800.000'a çıkıyor, ancak yatırım turu finansman olduğu için net nakit yakma yine $200.000. Nakit ömrü yatırım turundan önce 4 aydı ($800.000 ÷ $200.000), sonrasında 24 ay ($4.800.000 ÷ $200.000). Nakit yakmayı banka bakiyesinden okumak, nakdin yandığını değil, arttığını gösterirdi.

Kayıtlar ve banka farklı

Kayıtlar $398.000 nakit, banka $412.000 gösteriyor. Şirket toplam $14.000 tutarında çek yazmış ve bunlar henüz hesaba geçmemiş; bu yüzden düzeltilmiş banka bakiyesi $398.000 ve ikisi uyuşuyor. Kullanılacak nakit $398.000. $20.000 net nakit yakmayla nakit ömrü 19,9 aydır; banka rakamı 20,6 gösterirdi. Yalnızca $12.000 tutarında çek bulunsaydı, $2.000 açıklanamayan kalırdı, mutabakat bitmezdi ve nakit rakamı henüz bölmeye hazır olmazdı.

Sizin durumunuzda farklı mı?

• Modelinizdeki nakit yakma ile banka bakiyenizdeki düşüş uyuşmuyor veya kayıtlarınızdaki nakit bakiyesinin mutabakatı yapılmamış: banka akışı mutabakat değildir ile başlayın; fark açıklanamıyorsa banka hesap özetlerinizi ve defterinizi girişim muhasebesi desteğine getirin.
• Bir yatırım turu veya ilk yönetim kurulu toplantınız savunabileceğiniz mali tablolar gerektiriyor: bkz. yatırımcılar ve yönetim kurulu için aylık mali tablolar; rakamların yatırımcılar nezdinde ayakta kalması gerekiyorsa bunları girişim muhasebesi desteğine getirin.
• Kayıtlarınız geride, elektronik tabloda tutuluyor veya bankayla hiç mutabık hale getirilmedi: bkz. yatırım turu öncesi kayıtlarınızı düzenleme ve gecikmiş kayıtların tamamlanması desteği alın.
• Müşterileriniz yıllık veya çok yıllık planları peşin ödüyor: bkz. SaaS abonelikleri için ertelenmiş gelir.
• Hesaplarınız bordroyu, hostingi ve araştırma maliyetlerini yatırımcıların okuduğu gibi ayırmıyor: bkz. girişim için hesap planı.
• Araştırma kredisini bordro vergisine karşı kullanmayı planlıyorsunuz: bkz. araştırma kredisinin bordro vergisine karşı kullanımı ve girişim vergi desteği alın.
• Kayıtlarınız nakit esasında ama yatırımcılar tahakkuk esası istiyor: bkz. nakit esasından tahakkuk esasına geçiş.
• Bir denetçi veya kredi veren faaliyetin sürekliliğini gündeme getiriyor ya da nakit ömrü bir yılın altında ve kapanmış bir finansman yok: değerlendirme yönetimin ve denetçinin yargısıdır; bu yüzden nakit tahmininizi girişim muhasebesi desteğine getirin; genel olarak denetimler için bkz. yatırımcılar için denetlenmiş mali tablolar.