Geç GST/HST Beyan Cezası: Hesaplama ve Af Seçenekleri

Kanada'da GST/HST geç beyan için CRA cezası nedir?

Son tarihten sonra verilen GST/HST beyannamesine, son tarihte hâlâ ödenmemiş verginin %1 kadarı artı beyannamenin geç kaldığı her tam ay için bu cezanın %25 kadarı tutarında (en fazla 12 ay) ceza uygulanır. Ceza, ödenmemiş verginin %4 kadarında üst sınıra ulaşır (CRA: GST/HST beyan cezaları; Excise Tax Act, m. 280.1). Ceza her beyan dönemi (beyannamenin kapsadığı ay, çeyrek veya yıl) için ayrı hesaplanır; yani üç geç üç aylık beyanname üç ayrı ceza taşır ve her birinin kendi ay sayısı vardır. Faiz ayrıca uygulanır ve başka cezalar da bunlara eklenebilir.

Ceza yalnızca ödenmemiş vergi varsa uygulanır. Ödenecek bir şey göstermeyen veya iade gösteren beyanname ceza taşımaz.

Bu sayfa, CRA'nın yönettiği hesapları kapsar. Québec'te bulunan bir işletme genellikle Revenu Québec'e beyanname verir; aşağıdaki Québec bölümüne bakın.

Beyannamenin verilmesi aylık sayımı durdurur. Verginin ödenmesi, ödenen tutar üzerindeki faizi durdurur. Af talebi, süre sınırı içinde her an yapılabilir.

Geç verilen beyanname şu durumlarda basit bir dosya değildir:

• birden fazla dönem geç kalmıştır;
• CRA bir tutarı tahmin etmiş veya beyan verme talebi (demand to file) göndermiştir;
• kayıtlar geridedir ve beyannamedeki rakamlar güvenle söylenemez; ya da
• bir şirketin T2 veya bordro beyanları da eksiktir.

Bu durumlarda gerçek beyannameler CRA'nın rakamından daha fazla ya da daha az gösterebilir. Hangi dönemlerin önce verileceğini ve af talebinin değip değmeyeceğini muhasebe kayıtları belirler; muhasebe kayıtları desteği bölümüne bakın.

Dönemi ve son tarihini, net vergiyi (kabaca tahsil edilen GST/HST eksi girdi vergisi kredileri), tarihleriyle birlikte her ödemeyi, CRA'nın her bildirimini ve gecikmenin nedenini toplayın.

Geç GST/HST beyan cezası nasıl hesaplanır?

CRA cezayı A + (B × C) olarak hesaplar (CRA: GST/HST beyan cezaları).

Kanun, matrahı dönem için ödenmesi gereken ve beyan son tarihine kadar ödenmemiş tutarlar olarak belirler. Ay sayımı, beyannamenin ödendiği güne değil, verildiği güne kadar sürer (Excise Tax Act, m. 280.1).

Son tarih, beyanname verene göre değişir (CRA: beyan şartları ve son tarihler):

Hafta sonuna veya resmî tatile denk gelen son tarih, ertesi iş gününe kayar.

Zamanında ödeme yapmak geç beyan cezasını düşürür mü?

Evet. Ceza matrahı yalnızca ödenmesi gereken ve beyan son tarihinde hâlâ ödenmemiş olan tutardır; bu yüzden o güne kadar ödenen vergi, beyanname geç olsa bile matrahtan çıkar. Verginin tamamı o güne kadar ödenmişse matrah sıfırdır (Excise Tax Act, m. 280.1).

Beyan son tarihinden sonra yapılan ödeme matrahı küçültmez. Ödenen tutar üzerindeki faizi durdurur, ancak hesaplanmış ceza kalır ve aylık kısım beyanname verilene kadar büyümeye devam eder.

Yıl sonu 31 Aralık olan yıllık düzendeki bir birey 30 Nisan'a kadar öder ancak beyannameyi 15 Haziran'a kadar verir. Ceza matrahı 15 Haziran'da ödenmemiş olan tutardır; faiz ise 30 Nisan'ı izleyen günden başlar.

Ödenecek bir şeyim yoksa ya da iade alacağım varsa geç beyan cezası uygulanır mı?

Hayır. Ödenecek bir şey yoksa veya CRA iade borçluysa CRA geç beyan cezası uygulamaz (CRA: GST/HST beyan cezaları).

Beyanname yine de her dönem için zorunludur ve iade beyannamede talep edilir; bu yüzden beyanname verilene kadar ödenmez. İade beyannamesi sonsuza kadar bekleyemez: girdi vergisi kredisi genellikle ait olduğu dönemin bitiminden sonraki dört yıl içinde sona eren son beyan dönemi için beyannamenin son tarihine kadar verilen beyannamede talep edilmelidir (bazı büyük kayıtlılar ve mali kuruluşlar için daha kısa bir süre geçerlidir); dolayısıyla çok geç verilen beyannamelerdeki krediler kaybedilebilir (Excise Tax Act, m. 225(4)). Aşağıdaki elektronik beyan ve talep cezaları bir bakiyeye bağlı değildir. Bildirecek bir şeyi olmayan kayıtlı için verilmemiş sıfır GST/HST beyannameleri rehberine bakın.

CRA cezanın üzerine hangi faizi uygular?

Gecikmiş GST/HST tutarı üzerindeki faiz, CRA'nın temel oranı artı %4 kadardır. Temel oran 90 günlük Hazine bonosu (Treasury bill) oranlarını izler ve her takvim çeyreğinde yeniden belirlenir (RC4022; Memorandum 16-2). Bu sayfada gösterilen yılın dördüncü takvim çeyreği için gecikme faizi oranı %7 kadardır (CRA: belirlenmiş faiz oranları). Güvenmeden önce içinde bulunduğunuz çeyreğin oranını okuyun.

Faiz, verginin ödenmesi gereken günden sonraki gün başlar ve ödeme yapılana kadar işler (Excise Tax Act, m. 280). Beyannameyi beklemez ve ceza değildir: zamanında verilip geç ödenen beyanname faiz doğurur, geç beyan cezası doğurmaz.

Faiz, hâlâ ödenmemiş toplam tutar üzerinden günlük bileşik olarak işler (Excise Tax Act, m. 124(1); Memorandum 16-2, par. 8). Bu yüzden bakiye, beyanname verildikten sonra da büyümeye devam eder: ödenmemiş vergi, ödenmemiş her ceza ve önceki faiz matrahın içindedir.

Geç GST/HST beyannamesiyle başka hangi cezalar gelebilir?

Geç beyan cezasına iki ceza daha eklenebilir:

GST/HST kayıtlılarının çoğu beyannameyi elektronik ortamda vermek zorundadır. Hayır kurumları ve bazı listelenmiş mali kuruluşlar muaftır; CRA diğer muafiyetleri yazılı talep üzerine olay bazında verir (CRA: beyan şartları ve son tarihler). Elektronik beyan cezası, uygulanabilecek diğer cezalara ek olarak uygulanır (Excise Tax Act, m. 280.11) ve CRA, talep cezasının (m. 283) geçerli olabilecek diğer cezalara ek olduğunu söyler (CRA: GST/HST beyan cezaları).

Beyannamedeki hataların, gecikmeden ayrı kendi cezaları vardır. Bilerek veya ağır ihmalle yapılan yanlış beyan ya da eksik bildirim, m. 285'teki cezayı doğurur. Elektronik verilen beyannamelerde CRA, gerekli bilgilerin atlanması veya geri alınan girdi vergisi kredileri gibi bazı tutarların yanlış bildirilmesi için de ceza uygulayabilir (m. 284.01; aynı CRA sayfası). Beyandan sonra bir hatayı düzeltmek için verilmiş GST/HST beyannamesini düzeltme rehberine bakın. CRA bir tutarı zaten tahmin ettiyse verilmemiş beyannameler için tahmini tarhiyatlar rehberine bakın.

GST/HST cezasını veya faizini gelir vergisi beyannamemde indirebilir miyim?

Hayır. CRA, GST/HST beyannamesini doğru vermeme cezası için gelir vergisi indirimine izin verilmediğini söyler (CRA: GST/HST beyan cezaları). Income Tax Act, para cezaları ve cezalar (m. 67.6) ile Excise Tax Act'in Part IX bölümü kapsamındaki faiz (m. 18(1)(t)) için indirimi yasaklar.

Bu bedelin yine de defterlere kaydedilmesi gerekir. CRA tarhiyatlarını ve cezalarını kaydetme rehberine bakın.

CRA GST/HST cezasını veya faizini iptal edebilir ya da affedebilir mi?

Bazen. Excise Tax Act, CRA'nın faizi ile geç beyan, elektronik beyan ve bildirmeme cezalarını kendiliğinden veya talep üzerine affetmesine ya da iptal etmesine izin verir (m. 281.1). Madde, talep cezasını (m. 283) veya yanlış beyan cezasını (m. 285) anmaz ve CRA, m. 285 kapsamındaki ağır ihmal cezasını af yoluyla iptal etme yetkisinin bulunmadığı bedeller arasında sayar (CRA: af mümkün olabilecek durumlar). Af takdire bağlıdır ve verginin kendisini azaltmaz.

Yanlış olduğunu düşündüğünüz bir bedele, gereken özen (due diligence) savunması dahil, itiraz etmek ayrı bir yoldur: tarhiyat bildiriminin gönderilmesinden itibaren 90 gün içinde verilmesi gereken bir itiraz bildirimi (Excise Tax Act, m. 301(1.1)).

Kaynaklar: Memorandum 16-3, par. 11–14 ve 30–32; CRA: af mümkün olabilecek durumlar.

Kontrolünüz dışındaki olağanüstü bir durum uyuma engel olduysa CRA ayrıca şunları sorar: tatmin edici bir uyum geçmişiniz var mı, bir bakiyeyi bilerek beklettiniz mi, eksikliği hızla giderdiniz mi ve makul özeni gösterdiniz mi (Memorandum 16-3, par. 15). CRA'nın rehberi, ilk geç beyanname için otomatik bir af tarif etmez: af takdire bağlı kalır ve talebin yine de yapılması gerekir.

CRA'dan af nasıl talep ederim ve ne kadar geriye gidebilirim?

CRA'nın talep sayfaları önce beyanname vermeyi veya ödeme yapmayı şart koşmaz. Talebi göndermek için işletme, My Business Account veya Represent a Client online'ı kullanabilir, program hesabını seçip af talebi hizmetini açabilir. Alternatif olarak Form RC4288, Submit documents hizmetiyle yüklenir ya da formun son sayfasında eyaletiniz için gösterilen ofise postalanır (CRA: af nasıl talep edilir).

İşletme numarasını veya hesap tanımlayıcısını, beyan dönemlerini ve olanların ayrıntılı, eksiksiz ve doğru bir açıklamasını ekleyin. Gerekçeye uyan belgeleri ekleyin:

Talep, beyan döneminin bitiminden itibaren 10 takvim yılı içinde yapılmalıdır (Excise Tax Act, m. 281.1). CRA cezaları takvim yılına göre sayar: belirli bir yılda yapılan talep, o yıldan önceki 10 yıl içinde sona ermiş bir döneme ulaşabilir ve sınır her 1 Ocak'ta ileri kayar. Faizde CRA, talep yılından önceki 10 takvim yılı içinde birikenleri, daha eski bir beyan dönemine ait olsa bile değerlendirebilir (CRA: af talebi için süre sınırları). Madde 281.1 faiz sınırını da beyan dönemine göre ifade eder; bu yüzden eski bir borç için erişilemez olduğunu varsaymadan önce CRA'ya sorun. Sınırın kıyısında beklemeyin.

Talep reddedilirse CRA gerekçelerini yazılı olarak verir ve ikinci bir inceleme istenebilir (Memorandum 16-3, par. 19 ve 26–28). Redden sonra neler olduğu CRA cezaları, faizi ve affı rehberinde anlatılır.

Québec'teyim: bu kurallar geçerli mi?

Yalnızca kısmen. Québec'te bulunan bir işletme genellikle GST/HST beyannamelerini CRA'ya değil, Revenu Québec'e verir (RC4022). Ceza formülü federal kanundur (Excise Tax Act, m. 280.1), ancak hesap Revenu Québec'indir; bu yüzden yukarıdaki CRA adımları CRA'nın yönettiği hesaplar içindir.

Bildirimi hangi kurumun imzaladığına bakın. Revenu Québec ise af talebinin nasıl yapılacağını ona sorun; süreci CRA cezaları, faizi ve affı rehberi özetler. Québec satış vergisinin kendi cezaları vardır ve burada kapsanmaz.

İşletmenin GST/HST borcundan kişisel olarak sorumlu olabilir miyim?

Vergi, faiz ve cezaları kayıtlı öder. Şahıs işletmesi sahibi kayıtlının kendisidir; bu yüzden borç kişiseldir.

Her mevcut veya eski genel ortak, ortaklığın GST/HST borcundan, ortak üye olduğu sırada ödenebilir hâle gelen kısım için ve dağılma anındaki bir üye için sonraki tutarlar için müşterek ve müteselsilen sorumludur. Bir ortağın katılmasından önceki borç yalnızca ortaklık mülküne ulaşır. Aynı zamanda genel ortak olmayan bir limited ortak bu kuralın dışındadır (Excise Tax Act, m. 272.1(5)).

Bir şirketin net vergisinin ödenmesi gereken tarihteki yönetim kurulu üyeleri, aktarılmamış net vergi ile faizi ve cezaları bakımından şirketle birlikte sorumlu olabilir (m. 323(1)); ancak bu yalnızca bir tahsilat koşulu gerçekleştikten sonra mümkündür; örneğin karşılanmamış bir mahkeme icrası veya tasfiye ya da iflas alacak kaydı (m. 323(2)). Makul ve ihtiyatlı bir kişinin göstereceği özeni gösteren yönetim kurulu üyesi sorumlu değildir (m. 323(3)) ve CRA, bir yönetim kurulu üyesine, o kişinin yönetim kurulu üyeliğinden en son ayrılmasından itibaren iki yıl geçtikten sonra tarhiyat yapamaz (m. 323(5)).

Önce ne yapmalıyım: beyanname mi vermeli, ödemeli mi, sonra af mı istemeli?

Her adım farklı bir bedeli durdurur: beyanname verilmesi aylık cezanın büyümesini durdurur, ödeme yapılması ise ödenen tutar üzerindeki faizi durdurur.

1. Geç kalan dönemleri, son tarihleriyle listeleyin ve hangi bedelin hangisi olduğunu görmek için CRA'nın her bildirimini okuyun: geç beyan cezası, elektronik beyan cezası, talep cezası veya faiz. Beyan verme talebi bir tarih belirtir; bildirimde adı geçen beyannameyi o tarihe kadar verin, çünkü tarihin kaçırılması talep cezasını ekler.
2. Rakamları defterlerden netleştirin: her dönem için satışlar, tahsil edilen vergi, girdi vergisi kredileri ve ödemeler.
3. Birden fazla beyanname gecikmişse ve CRA bir denetim veya soruşturma başlatmadıysa, beyanname vermeden önce gönüllü bildirimin uygun olup olmadığını sorun. Başvuru düzeltici beyannameleri taşır; zaten tarh edilmiş ceza veya faizler kapsam dışıdır (Memorandum 16-5-1, par. 9 ve 15; CRA: nasıl başvurulur). Karar verirken talep tarihinin geçmesine izin vermeyin. İncelemeler, denetimler ve gönüllü bildirim rehberine bakın.
4. Her geç beyannameyi verin, zorunluysa elektronik ortamda. Bu, o dönem için aylık sayımı durdurur.
5. Ödeyebildiğinizi, ödeyebildiğinizde ödeyin. Ödenmeyen her tutar üzerinde faiz işlemeye devam eder. Tamamını ödeyemiyorsanız işletme borcu için CRA ödeme düzenlemeleri rehberine bakın.
6. Af talep edin; uyan gerekçeyle, belgelerle ve süre sınırı içinde.

Örnek

Bu örnekler açıklayıcıdır. Tutarlar Kanada dolarıdır.

Bir ay geç verilen üç aylık beyanname

Bir şahıs işletmesi sahibinin üç aylık beyannamesinin son tarihi 30 Nisan'dır. Net vergi C$4.000'dır, ödenmemiştir ve beyanname 5 Haziran'da, yani bir tam ay geç verilir. A, C$4.000'ın %1'i, yani C$40'tır. B, A'nın dörtte biri, yani C$10'dur ve bir aylık çarpılır. Ceza C$40 + C$10 = C$50'dir; buna, ödenene kadar C$4.000 üzerindeki faiz eklenir. 5 Haziran'da, yani son tarihten 36 gün sonra ödenirse yıllık %7'lik örnek bir faizle faiz yaklaşık C$28 olur.

14 ay geç kalan bir şirket

Bir şirketin beyan son tarihinde C$20.000 ödenmemiş vergisi vardır ve beyannameyi 14 ay geç verir. Ay sayımı 12'de durur. A, C$200; B, C$50'dir ve ceza C$200 + (C$50 × 12) = C$800'dür; buna faiz eklenir. Şirket son tarihe kadar C$14.000 ödemiş olsaydı A, C$6.000'ın %1'i, yani C$60 olurdu; B ise C$15 olurdu ve ceza C$60 + (C$15 × 12) = C$240 olurdu.

Geç verilen iade beyannamesi

Bir şirket C$8.000 iade bekler ve beyannameyi altı ay geç verir. Ödenecek bir şey olmadığı için geç beyan cezası uygulanmaz. İade beyannamede talep edildiğinden, beyanname verilene kadar ödenmez.

Sizin durumunuzda farklı mı?

• Birkaç dönem geç kaldı veya CRA bir tutarı tahmin etti ya da beyan verme talebi gönderdi: gerçek beyannameler CRA'nın rakamından daha fazla ya da daha az gösterebilir; hangi dönemlerin önce verileceğini ve af talebinin değip değmeyeceğini muhasebe kayıtları belirler. Verilmemiş beyannameler için tahmini tarhiyatlar ve muhasebe kayıtları desteği ile başlayın.
• Kayıtlarınız aylardır geride ve beyannamenin ne göstermesi gerektiğini söyleyemiyorsunuz: geciken muhasebe kayıtlarını tamamlama rehberine ve muhasebe kayıtları desteği bölümüne bakın.
• Hesabınız bildirecek bir şey olmadan açıktı ve beyanname vermediniz: verilmemiş sıfır GST/HST beyannameleri rehberine bakın.
• Şirketiniz yıllardır T2, GST/HST ve bordro beyanlarını vermedi: verilmemiş şirket beyannamelerini tamamlama rehberine bakın.
• Bakiyeyi tek seferde ödeyemiyorsunuz: işletme borcu için CRA ödeme düzenlemeleri rehberine bakın.
• Bir muhasebeci veya muhasebe sorumlusu beyanı kaçırdı: muhasebeci beyanları kaçırdığında veya yanıt vermeyi bıraktığında ne yapmalı rehberine bakın.
• Bedel gelir vergisi, bordro veya belgelerle ilgili ya da af başka CRA hesaplarını da kapsıyor: CRA cezaları, faizi ve affı rehberine bakın; geç bordro aktarımları için geç bordro aktarımları rehberine bakın.
• Beyan adımlarının kendisine ihtiyacınız var: GST/HST beyanı ve girdi vergisi kredileri rehberine bakın.