Tờ khai thuế Canada đầu tiên sau khi chuyển đến Canada

Tôi trở thành người cư trú về thuế tại Canada từ khi nào?

Với đa số người mới đến, tình trạng cư trú về thuế tại Canada bắt đầu khi bạn bắt đầu sống ở Canada và có các mối ràng buộc cư trú đáng kể, thường là cùng một ngày. Hãy ghi ngày bạn trở thành người cư trú vào phần thông tin cư trú trong tờ khai; chỉ riêng ngày nhập cư (landing date) chưa đủ để xác định điều này (CRA: Người mới đến; CRA: Hoàn thành tờ khai).

Nhà ở, vợ/chồng hoặc người phụ thuộc tại Canada là những mối ràng buộc đáng kể. Tài khoản ngân hàng, bằng lái xe và bảo hiểm y tế của tỉnh bang cũng có thể quan trọng. Hãy ghi lại thời điểm bạn có nhà ở, chuyển cả gia đình đến, bắt đầu đi làm và đưa người thân sang. Nếu vợ/chồng hoặc con cái vẫn ở nước ngoài, hãy xem Tình trạng cư trú về thuế tại Canada trước khi chọn ngày.

Nếu bạn ở Canada từ 183 ngày trở lên trong năm, hãy kiểm tra quy tắc cư trú theo suy đoán (deemed residence) và quy tắc hiệp định thuế trước khi loại trừ thu nhập nước ngoài trước đó; cư trú theo suy đoán có thể buộc bạn khai thu nhập toàn cầu cho cả năm (CRA: Người cư trú theo suy đoán).

Tôi có phải khai thu nhập kiếm được trước khi chuyển đến không?

Nhìn chung, thu nhập nước ngoài bạn kiếm được khi còn là người không cư trú nằm ngoài thu nhập chịu thuế của Canada. Thu nhập có nguồn từ Canada trong giai đoạn đó vẫn có thể thuộc tờ khai đầu tiên của bạn, gồm thu nhập từ làm việc hoặc kinh doanh tại Canada và khoản lãi chịu thuế khi bán tài sản chịu thuế của Canada (CRA: Hoàn thành tờ khai; Income Tax Act, section 114).

Hãy lưu hồ sơ riêng về thu nhập trước khi đến Canada từ mọi quốc gia. CRA có thể yêu cầu thu nhập của bạn và của vợ/chồng bạn trong tối đa hai năm trước khi đến để tính trợ cấp, dù thu nhập nước ngoài trước khi đến không bị đánh thuế trên tờ khai Canada. Khoản thu nhập từ Canada trước khi đến cũng có thể ảnh hưởng đến những tín thuế bạn được xin (CRA: Người mới đến).

Nếu bạn có vợ/chồng hoặc bạn đời theo luật chung (common-law partner), tờ khai yêu cầu thu nhập ròng toàn cầu cả năm của họ, bất kể họ sống ở đâu, và thu nhập ròng toàn cầu của họ trong thời gian bạn là người cư trú. Điều này không biến thu nhập nước ngoài của họ thành thu nhập chịu thuế của bạn (CRA: Hoàn thành tờ khai).

Thu nhập toàn cầu (world income) trong tờ khai đầu tiên của tôi là gì?

Thu nhập toàn cầu là thu nhập từ cả nguồn Canada và nguồn nước ngoài. Hãy khai bằng đô la Canada cho phần năm mà bạn là người cư trú về thuế tại Canada, dù tiền vẫn nằm trong tài khoản ở nước ngoài hay không có chứng từ thuế nào của Canada được phát hành (CRA: Hoàn thành tờ khai).

Số dư sẵn có trong tài khoản nước ngoài không phải là thu nhập. Việc chuyển tiền tiết kiệm của chính bạn sang Canada tự nó không làm khoản tiền đó chịu thuế; hãy khai tiền lãi và các thu nhập khác phát sinh sau khi bạn trở thành người cư trú (CRA: Thảo luận về thuế cho người mới đến).

Với mỗi khoản tiền, hãy ghi rõ thời điểm kiếm được hoặc nhận, nguồn, số tiền bằng ngoại tệ và số tiền quy đổi sang đô la Canada. Hiệp định thuế có thể miễn thuế cho một số thu nhập đã khai; đừng đơn giản bỏ qua khoản đó. Chi tiết về việc khai các năm sau nằm trong Thu nhập nước ngoài trên tờ khai Canada.

Tôi dùng giá gốc nào cho tài sản đã sở hữu khi đến Canada?

Với nhiều loại tài sản, luật thuế Canada coi như bạn đã bán và mua lại ngay lập tức theo giá trị thị trường hợp lý khi bạn trở thành người cư trú. Giá trị đó trở thành giá gốc tại Canada của bạn để tính lãi hoặc lỗ về sau, dù tài sản ở nước ngoài hay ở Canada. Hãy giữ ngay từ bây giờ các sao kê đầu tư có ghi ngày, cùng tài liệu chứng minh giá trị tài sản và tỷ giá (Income Tax Act, section 128.1(1); CRA: Hoàn thành tờ khai).

Việc đặt lại giá trị tự động không áp dụng cho mọi tài sản. Tài sản chịu thuế của Canada, chẳng hạn bất động sản tại Canada, bị loại trừ; một số tài sản kinh doanh của Canada và các quyền khác cũng bị loại trừ. Hãy xác định các trường hợp ngoại lệ trước khi dùng giá trị tại ngày đến làm giá gốc (Income Tax Act, section 128.1(1)). Về việc cho thuê hoặc bán nhà ở nước ngoài sau này, xem Tài sản bên ngoài Canada.

Nếu trước đây bạn đã rời Canada và đã khai khoản coi như chuyển nhượng (deemed disposition), bạn có thể được chọn hủy bỏ khoản đó. Hãy gửi cho CRA văn bản lựa chọn kèm danh sách tài sản bị ảnh hưởng và giá trị của tài sản vào ngày bạn quay lại, chậm nhất vào hạn nộp tờ khai của năm bạn quay lại (CRA: Chuyển nhượng tài sản).

Năm đầu tiên tôi có phải nộp Form T1135 không?

Nếu đây là năm bạn lần đầu trở thành người cư trú về thuế tại Canada, bạn không phải nộp Form T1135 cho năm đó, dù bạn đã sở hữu khoản đầu tư nước ngoài lớn từ trước. Người từng cư trú và quay lại Canada phải kiểm tra quy tắc T1135 thông thường. Ngoại lệ năm đầu tiên cũng áp dụng cho tờ khai thông tin về công ty liên kết nước ngoài theo cùng điều khoản luật; ngoại lệ này không miễn việc khai thu nhập chịu thuế từ các tài sản đó (Income Tax Act, section 233.7; CRA: hỏi đáp T1135).

Ngoại lệ này kết thúc sau năm đến Canada. Hãy trả lời câu hỏi về tài sản nước ngoài trên T1 dựa trên những gì bạn đang nắm giữ, kể cả khi ngoại lệ có nghĩa là không phải nộp T1135 (CRA: tờ khai T1). Hãy lưu giá trị thị trường hợp lý của tài sản nước ngoài vào ngày bắt đầu cư trú, vì CRA dùng giá gốc đó cho các lần kiểm tra T1135 sau này. Xem Khai tài sản nước ngoài và công ty liên kết để biết cách khai các năm sau và loại tài sản nào được tính.

Tôi có được xin toàn bộ basic personal amount không?

Thông thường, basic personal amount liên bang (mức miễn thuế cơ bản cho cá nhân) được chia theo tỷ lệ số ngày bạn là người cư trú. Bạn có thể xin phần còn lại theo quy tắc dành cho người không cư trú nếu trước khi đến Canada bạn có thu nhập từ nguồn Canada phải khai chiếm ít nhất 90% thu nhập ròng toàn cầu của bạn trong giai đoạn đó; số tiền của cả năm vẫn là mức tối đa (CRA: Tín thuế liên bang không hoàn lại).

Một số tín thuế, chẳng hạn tiền đóng góp hưu trí đủ điều kiện, phí bảo hiểm thất nghiệp (EI), học phí và quyên góp, theo quy tắc riêng cho năm không trọn vẹn. Để xin đủ các tín thuế liên bang, hãy cung cấp thu nhập ròng toàn cầu trước khi đến Canada, ghi riêng nguồn Canada và nguồn nước ngoài; đính kèm ghi chú nếu nộp bản giấy. Tín thuế của tỉnh bang hoặc vùng lãnh thổ có thể dùng số tiền khác (CRA: Hoàn thành tờ khai).

Năm đầu tiên tôi có thể đóng tiền vào RRSP hoặc TFSA không?

Nhìn chung, bạn không được khấu trừ RRSP trên tờ khai Canada đầu tiên nếu trước đó bạn chưa có hạn mức khấu trừ RRSP tại Canada. Nếu bạn từng nộp tờ khai Canada trước đây và còn hạn mức chưa dùng, câu trả lời có thể khác; hãy kiểm tra hạn mức khấu trừ thực tế của bạn trước khi đóng tiền. Đóng vượt hạn mức hiện có có thể bị đánh thuế đóng thừa hằng tháng (CRA: Hoàn thành tờ khai; CRA: Đóng thừa vào RRSP).

Người cư trú từ 18 tuổi trở lên bắt đầu tích lũy hạn mức TFSA khi tình trạng cư trú tại Canada bắt đầu. Người mới đến đủ điều kiện có thể nhận toàn bộ hạn mức hằng năm, $7.000, cho năm đến Canada, nhưng không có hạn mức cho các năm trước đó khi còn là người không cư trú. Hãy tự theo dõi mọi khoản đóng góp; đóng thừa có thể bị đánh thuế hằng tháng (CRA: Trước khi đóng tiền vào TFSA).

Trước khi mở TFSA, hãy xác nhận bên phát hành chấp nhận mã số thuế của bạn. Một số tỉnh bang yêu cầu bạn đủ 19 tuổi mới được ký hợp đồng mở tài khoản, dù hạn mức có thể bắt đầu tích lũy từ 18 tuổi (CRA: Mở TFSA; CRA: Tiết kiệm cho tương lai).

Nếu sau khi đến Canada tôi vẫn nộp thuế ở nước ngoài thì sao?

Hãy khai thu nhập nước ngoài phát sinh sau khi đến Canada trên tờ khai Canada trước. Nếu cùng khoản thu nhập đó cũng chịu thuế ở nước ngoài, tín thuế nước ngoài (foreign tax credit) cấp liên bang có thể giảm thuế Canada trên khoản đó; tỉnh bang hoặc vùng lãnh thổ có thể có tín thuế riêng. Hãy giữ tờ khai nước ngoài và bằng chứng thuế đã nộp, đồng thời kiểm tra xem hiệp định thuế có miễn thuế khoản thu nhập đó tại Canada hay không (CRA: Hoàn thành tờ khai).

Thuế nước ngoài đã nộp trên thu nhập trước khi đến Canada không tạo ra tín thuế để trừ vào thuế Canada trên thu nhập sau khi đến, chỉ vì cả hai khoản được nộp trong cùng một năm. Nếu thời điểm, loại thu nhập hoặc người bị đánh thuế khác nhau giữa hai quốc gia, hãy xem Thu nhập nước ngoài trên tờ khai Canada hoặc nhờ hỗ trợ thuế xuyên biên giới.

Làm sao đăng ký các trợ cấp dành cho người mới đến?

Người mới đến đủ điều kiện có thể đăng ký trợ cấp trước khi nộp tờ khai đầu tiên. Canada Groceries and Essentials Benefit là tên hiện nay của tín thuế GST/HST trước đây. Đơn đăng ký yêu cầu thu nhập trước khi đến Canada trong năm đến và năm liền trước; chỉ yêu cầu thêm năm trước nữa nếu bạn trở thành người cư trú từ tháng 1 đến tháng 5. Nếu bạn đã đăng ký mà chưa khai thu nhập cần thiết, hãy nộp Statement of Income (bản kê thu nhập) (Forms RC151 và RC66SCH; CRA: Người mới đến).

Trợ cấp Canada child benefit có các điều kiện riêng về cư trú, chăm sóc con và tình trạng nhập cư. Bạn hoặc vợ/chồng hay bạn đời theo luật chung phải có một tình trạng được chấp nhận. Nếu tình trạng cư trú tạm thời là căn cứ đủ điều kiện, người đó nhìn chung phải đã sống tại Canada suốt 18 tháng trước đó và có giấy phép còn hiệu lực vào tháng thứ 19 (CRA: Canada child benefit). Hãy chuẩn bị giấy tờ nhập cư, giấy khai sinh của các con, ngày đến, tình trạng hôn nhân và thu nhập trước khi đến Canada của cả hai người. Đừng ghi thu nhập của vợ/chồng không cư trú trên RC151; với Canada child benefit, CRA có thể yêu cầu khoản này trên Form CTB9 (Forms RC151 và RC66SCH).

Khi nào đến hạn nộp tờ khai đầu tiên, và tôi có thể nộp trực tuyến không?

Với đa số cá nhân, tờ khai và số thuế còn nợ đến hạn vào ngày 30 tháng 4 sau năm thuế. Nếu bạn hoặc vợ/chồng hay bạn đời theo luật chung tự kinh doanh, hạn nộp tờ khai thông thường là ngày 15 tháng 6, còn số thuế còn nợ vẫn đến hạn vào ngày 30 tháng 4. Chi phí kinh doanh chủ yếu liên quan đến khoản đầu tư tax shelter (đầu tư được hưởng ưu đãi thuế) không đủ điều kiện hưởng hạn nộp muộn hơn. Hãy xác nhận lại các ngày này khi CRA công bố mùa khai thuế của năm thuế này (CRA: Hạn nộp; CRA: Hạn nộp tờ khai).

Nếu bạn nhận trợ cấp, hãy nộp tờ khai mỗi năm dù không có thu nhập hay không nợ thuế, để CRA tính được khoản chi trả. Vợ/chồng hoặc bạn đời theo luật chung đang cư trú tại Canada của bạn cũng nên nộp tờ khai; hãy khai thu nhập của người bạn đời không cư trú cho CRA theo yêu cầu (CRA: Người mới đến).

Tờ khai đầu tiên nhìn chung có thể được gửi qua NETFILE khi dịch vụ nộp tờ khai mở và bạn đáp ứng các điều kiện của dịch vụ; không yêu cầu mã truy cập từ thông báo ấn định thuế (notice of assessment) trước đó. Nếu bạn không có SIN hoặc mã số thuế tạm thời đủ điều kiện, hoặc có hạn chế của NETFILE áp dụng, hãy chuẩn bị tờ khai giấy. Hãy ghi ngày bắt đầu cư trú về thuế và giữ hồ sơ chứng minh (CRA: NETFILE; CRA: Chuẩn bị nộp tờ khai; CRA: Hoàn thành tờ khai).

Tôi chuyển đến Quebec. Có gì khác?

Nếu bạn là người cư trú Quebec vào ngày 31 tháng 12, hãy nộp cả tờ khai liên bang cho CRA và tờ khai TP-1 riêng của Quebec cho Revenu Québec. Quebec nhìn chung đánh thuế thu nhập toàn cầu của bạn trong thời gian bạn là người cư trú tại Canada. Trên TP-1 mới nhất, hãy ghi ngày đến ở line 18 và thu nhập không chịu thuế Quebec của thời gian không cư trú ở line 19; khoản này gồm thu nhập nước ngoài trước khi đến (Revenu Québec: tờ khai TP-1; hướng dẫn line 19). Tờ khai tài sản nước ngoài riêng của Quebec, TP-1079.8.BE-V, cũng miễn cho năm bạn lần đầu trở thành người cư trú Canada (Revenu Québec: mẫu khai tài sản nước ngoài). Hãy kiểm tra quy định riêng của Quebec về tín thuế và nộp trực tuyến (Revenu Québec: Chuyển đến Québec; Người mới cư trú).

Các hạn chế nộp điện tử mà Quebec công bố cho phép người mới cư trú nộp tờ khai năm không trọn vẹn trực tuyến trong một số trường hợp, nhưng mã số nhận dạng tạm thời có thể buộc phải gửi tờ khai qua bưu điện. Hãy kiểm tra các hạn chế của năm tờ khai trước khi nộp (Revenu Québec: Hạn chế khi nộp trực tuyến).

Ví dụ

Số tiền chỉ mang tính minh họa, tính bằng đô la Canada. Bạn lần đầu trở thành người cư trú về thuế tại Canada vào ngày 1 tháng 7. Trước đó, bạn kiếm được C$30.000 ở nước ngoài và C$2.000 từ công việc tại Canada. Sau ngày 1 tháng 7, bạn kiếm được C$40.000 tại Canada và C$5.000 tiền lãi nước ngoài. Cổ phiếu nước ngoài của bạn trị giá C$150.000 vào ngày 1 tháng 7 và bạn giữ toàn bộ cả năm.

Tờ khai Canada đầu tiên của bạn có thể gồm C$2.000 thu nhập từ công việc tại Canada trước khi đến và C$45.000 thu nhập toàn cầu kiếm được sau khi đến (C$40.000 cộng C$5.000). C$30.000 thu nhập nước ngoài trước khi đến nhìn chung không tính vào thu nhập chịu thuế, nhưng được giữ lại để tính trợ cấp và tín thuế. Hãy ghi C$150.000 làm giá gốc tại Canada của số cổ phiếu vào ngày đến, trừ khi có ngoại lệ riêng cho loại tài sản đó. Dù số cổ phiếu vượt ngưỡng giá gốc thông thường của T1135, bạn không phải nộp T1135 cho năm đầu tiên trở thành người cư trú. Basic personal amount của bạn nhìn chung được chia theo tỷ lệ 184 ngày cư trú trên 365 ngày. Giả sử không có khoản khấu trừ nào trước khi đến, thu nhập từ Canada là C$2.000 trên C$32.000 thu nhập toàn cầu trước khi đến, nên không đạt điều kiện để xin đủ tín thuế.

Trường hợp của bạn khác?

• Vợ/chồng hoặc con cái vẫn ở nước ngoài, hoặc một quốc gia khác vẫn coi bạn là người cư trú: hãy xác định ngày cư trú của bạn trong Tình trạng cư trú về thuế tại Canada.
• Bạn có thu nhập nước ngoài sau năm đến Canada: hãy xem Thu nhập nước ngoài trên tờ khai Canada.
• Bạn cho thuê hoặc bán nhà ở nước ngoài: xem Tài sản bên ngoài Canada.
• Bạn sở hữu công ty nước ngoài, quỹ tín thác nước ngoài hoặc danh mục đầu tư lớn: nghĩa vụ khai các năm sau và giá trị tại ngày đến có thể cần được xem xét; xem Khai tài sản nước ngoài và công ty liên kết và chuẩn bị thuế.
• Bạn chuyển đến từ Hoa Kỳ: hãy phối hợp tờ khai năm đến của cả hai nước trong Chuyển từ Hoa Kỳ sang Canada.
• Bạn là công dân Hoa Kỳ hoặc người có thẻ xanh: xem Người Hoa Kỳ sống tại Canada về nghĩa vụ nộp tờ khai Hoa Kỳ tiếp tục áp dụng và hỗ trợ thuế xuyên biên giới.