Bu rehber kimler için
- Kanada'dan ayrılan ve mukimlikleri ya da ayrılış tarihleri hakkında CRA'dan soru alanlar
- Ayrılış veya mukim olmayan beyannamesi verip şimdi bunu belgelemesi istenenler
Burada kapsanmayanlar
- Mukimlik bağları testinin tamamı
- İnceleme başlamadan CRA'dan mukimlik görüşü isteme
- Ayrılış vergisi hesapları ve formları
CRA mukimlik incelemesine nasıl yanıt veririm?
CRA'nın yazısındaki tarihe kadar yanıt verin, listelediği her soruyu yanıtlayın ve her tarih ile olguyu verdiğiniz beyannamelerle uyumlu tutun. Zamanında yanıt veremeyecekseniz süre dolmadan yazıdaki numarayı arayıp ek süre isteyin (CRA). CRA mukimliğe tüm olgulara bakarak karar verir; Kanada içinde ve dışında kalışınızın süresi, amacı, niyeti ve sürekliliği de bunlara dahildir (CRA). En ağır basan, konutla ilgili bağlarınızdır: Kanada'daki ev, eş veya evlilik benzeri ilişkideki partner ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler neredeyse her zaman önemli bağlardır (Folio S5-F1-C1, ¶1.11).
Yanıtlamanız gereken sorular, kendi yazınızdakilerdir. Durum şu hâllerde basit değildir:
- eşiniz, çocuklarınız veya kiraya verilmemiş bir eviniz Kanada'da kaldıysa;
- yurt dışındaki kalış kısaysa ya da bitiş tarihi yoksa veya Kanada'yı sık ziyaret ediyorsanız;
- ayrılış vergisi beyan edildiyse ya da birkaç yıl söz konusuysa;
- yeni ülkeniz de sizi mukim sayıyorsa;
- yanıtlarınız, beyannamenizdeki ayrılış tarihiyle veya yurt dışındaki beyanlarınızla çelişebiliyorsa.
Eşiniz veya çocuklarınız hâlâ Kanada'da yaşıyorsa ve daha önce yaşadığınız bir ülkeye dönmüyorsanız, CRA sizi büyük olasılıkla hâlâ mukim sayar (¶1.10, ¶1.13); bir vergi anlaşmasının ayrım kuralı sizi diğer ülkeye yerleştirmedikçe. İlişki bozulduğu için zaten ayrı yaşadığınız bir eş bağ sayılmaz (¶1.13).
Yanıtlamadan önce toplayın: yazı ve referans numarası, ayrılış yılına ve sonrasına ait beyannameleriniz, yurt dışında verilen beyanlar ve taşındığınızı gösteren kanıtlar: yurt dışındaki kira sözleşmesi veya tapu, iş sözleşmeniz ya da çalışma izniniz, Kanada'daki evinizin satışı veya üçüncü kişiye kiralanması, yurt dışındaki okul kaydı, iptal edilen eyalet sağlık kapsamı ve seyahat kayıtları.
CRA neden mukimliğimi soruyor?
CRA, bir beyanname mukimliğe bağlı bir tutum aldığında mukimliği kontrol eder: beyannamedeki ayrılış tarihi, mukim olmayan beyannamesi, iade talebi, anlaşma talebi veya talep ettiğiniz statüye uymayan belgeler. Yazı CRA'nın ne istediğini söyler; her maddeyi tam ve doğru biçimde yanıtlayın.
CRA'nın daha önce Form NR73 üzerinden verdiği bir görüş konuyu kapatmaz. Folio, böyle bir görüşün tamamen sizin verdiğiniz olgulara dayandığını ve daha sonra, destekleyici belgelerin istenebileceği daha ayrıntılı bir incelemeye tabi olabileceğini belirtir (¶1.54–1.55).
CRA neler soracak?
Form NR73'ün listelediği olgularla aynı konularda sorular bekleyin; çünkü CRA'nın tarttığı olgular bunlardır (Form NR73).
| Konu | CRA ne öğrenmek istiyor |
|---|---|
| Ayrılış | Ayrılış tarihiniz, nedeni ve ne kadar süre yurt dışında kalmayı beklediğiniz |
| Kanada'daki ev | Evi boş mu tuttuğunuz, bir akrabaya mı kiraladığınız, piyasa fiyatının altında veya sözleşmesiz mi kiraladığınız, yoksa yazılı sözleşmeyle üçüncü kişiye mi kiraladığınız |
| Eş ve bakmakla yükümlü olunan kişiler | Kanada'da kim kaldı, neden kaldı ve size ne zaman katıldı |
| Kişisel eşya | Kanada'da bırakılan mobilya, araç, giysi veya evcil hayvanlar |
| Mali bağlar | Kanada'daki banka hesapları, kredi kartları ve yatırımlar |
| Ehliyet ve kapsam | Eyalet ehliyeti, eyalet sağlık kapsamı, pasaport |
| İş | Kanadalı işveren, dönüşte garanti edilmiş iş, dönüş tarihi olan bir sözleşme |
| Niyet ve ziyaretler | Geri dönmeyi planlayıp planlamadığınız ve ne kadar süreyle, ne sıklıkla ziyaret ettiğiniz |
| Yurt dışındaki hayat | Yeni ülkedeki eviniz, hesaplarınız, ehliyetiniz, sağlık sigortanız ve üyelikleriniz |
| Yurt dışındaki vergi durumu | Diğer ülkenin sizi mukim olarak dünya geliri üzerinden vergilendirip vergilendirmediği |
Bağlar testinin tamamı Kanada vergi mukimliği yazısında anlatılır.
Bu, Form NR73'ü kendim vermekle aynı şey mi?
Hayır. Form NR73, durumunuz hakkında CRA'nın görüşünü almak için isteğe bağlı olarak yaptığınız bir taleptir (CRA). Mukimlik incelemesi ise CRA'nın bir beyannamede zaten aldığınız tutumu kontrol etmesidir. İstenen olgular benzerdir, ancak bu kez yanıtlarınız verilmiş bir beyannameyi ya destekler ya da çürütür. İnceleme başlamadan görüş istemek için bkz. CRA'dan mukimliğinizi belirlemesini isteme.
Her soruyu beyannamelerimle uyumlu olacak şekilde nasıl yanıtlarım?
Her yerde tek bir ayrılış tarihi kullanın ve sürdürdüğünüz her bağı açıklayın. Folio'ya göre genellikle mukim olmayan olduğunuz tarih; sizin, eşinizin veya evlilik benzeri ilişkideki partnerinizin ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerin ayrıldığı tarihlerin en geç olanı ya da yeni ülkede mukim olduğunuz tarihtir (¶1.22). Ailenizin sonradan katıldığı durumda ne zaman ve neden katıldığını belirtin. Bir istisna var: Kanada'ya gelmeden önce başka bir ülkede yaşadıysanız ve oraya yaşamak üzere dönüyorsanız, eşiniz evi satmak için ya da çocuklar başlamış bir okul yılını bitirsin diye bir süre geride kalsa bile, genellikle ayrıldığınız gün mukim olmayan olursunuz (¶1.23). Bu durumda bunu belirtin ve Kanada'ya ilk geldiğiniz tarihi verin. Bu tarihin nasıl belirlendiği için bkz. mukim olmayan olduğunuz tarih.
- Beyannamenizdeki ayrılış tarihini, ayrılış vergisi formlarınızı ve yurt dışındaki beyanlarınızı kontrol edin. Bir çelişki varsa yanıt vermeden önce giderin, sonra değil.
- Listelenen her soruyu sırayla yanıtlayın. Kanada'dan birden fazla kez ayrıldıysanız, her biri için kısa bir açıklamayla birlikte tarihlerin listesini verin (Form NR73).
- Sürdürdüğünüz her bağı açıklayın. Piyasa koşullarında, üçüncü kişiye kiralanmış bir ev tek başına önemli bir bağ olmayabilir (¶1.12). Eşiniz veya çocuklarınız okul yılını bitirmek için kaldıysa, yukarıdaki istisna geçerli olmadıkça onların sonraki taşınması genellikle sizin ayrılış tarihiniz olur; beyannamenizde kendi çıkış tarihinizi kullandıysanız bunu yanıtınızda belirtin.
- Hiçbir soruyu boş bırakmayın. Bir belge artık mevcut değilse, yerine yazılı bir açıklama ekleyin (CRA).
Tek bir ikincil bağ, tek başına sizi mukim yapmayacak kadar olağandışıdır (¶1.14); ancak birkaçı bir araya geldiğinde önem kazanabilir.
Kanada'dan ayrıldığımı hangi belgeler kanıtlar?
Kanada'daki bağların bittiğini ve yurt dışında başladığını gösteren, ayrılış tarihinize yakın tarihli belgeler gönderin.
| Neyi gösterir | Belgeler |
|---|---|
| Yurt dışında bir ev | Yeni ülkede kira sözleşmesi veya satın alma tapusu |
| Neden ve ne kadar süreyle gittiğiniz | Çalışma izni, iş sözleşmesi, iş teklifi, öğrenci kabulü |
| Kanada'daki eviniz | Satış belgeleri veya piyasa kirasıyla üçüncü kişiye yapılmış kira sözleşmesi |
| Ailenin taşınması | Eşin ve çocukların taşınma tarihleri, yurt dışındaki okul kaydı |
| Kapsamın sona ermesi | Eyalet sağlık kapsamının iptali; yurt dışındaki sağlık sigortası |
| Seyahat tarihleri | Uçuş kayıtları, pasaport damgaları, giriş ve çıkış kayıtları |
| Yurt dışındaki vergi mukimliği | Mukimlik belgesi, yabancı vergi beyannamesi veya tarhiyat |
Form NR73, CRA'nın diğer ülkenin hükümetinden mukimliğinizin teyidini ve gelirinizin orada vergilendirildiğine dair kanıtı isteyebileceğini belirtir (Form NR73). Yazının sağ üst köşesindeki referans numarasını ekleyin; taranmış belgeleri CRA hesabınız üzerinden yükleyin veya yazıdaki adrese gönderin (CRA). Yurt dışından yanıt vermek yurt dışındayken CRA yazıları yazısında anlatılır.
Yeni ülkemde de mukimim: anlaşma önemli mi?
Evet. Bir vergi anlaşması sizi Kanada'da değil diğer ülkede mukim kılıyorsa, Income Tax Act sizi Kanada'da mukim olmayan sayar (s. 250(5)). O gün ayrılış tarihiniz olur: ayrılış vergisi için farazi satış ve yılınızın bölünmesi o günden başlar (s. 128.1(4)); ailenizin ya da eviniz Kanada'da kalmış olsa bile. Bkz. mukim olmayan olduğunuz tarih. Çoğu anlaşmanın ayrım kuralları önce kalıcı konutunuzun nerede olduğuna bakar; her iki ülkede de varsa hayati menfaatler merkezine, yani her iki ülkeyle kişisel ve ekonomik bağlarınızın yakından incelenmesine bakar (Folio ¶1.46–1.50).
Diğer ülkede vergiye tabi olduğunuzu gösterme yükü sizdedir (¶1.43). Mukimlik belgesi veya yabancı bir vergi tarhiyatı bunu göstermeye yardımcı olabilir. Her anlaşmanın kendi ifadesi vardır ve anlaşması olmayan bir ülke ayrım kuralı sunmaz.
Yanıt verdikten sonra ne olur?
Genellikle şunlardan biri: CRA tutumunuzu kabul eder, söz konusu yılların bir kısmı veya tamamı için sizi mukim olarak yeniden tarh eder ya da ayrıldığınızı kabul eder ama farklı bir tarihte. Verdiğiniz bir beyanname için CRA genellikle yalnızca ilk tarhiyat bildiriminden itibaren üç yıl içinde yeniden tarh edebilir; sonrasında yalnızca ihmal, dikkatsizlik, kasıtlı kusur veya hileden kaynaklanan yanlış beyan, imzaladığınız bir feragat ya da sayılan durumlar için yeniden tarh edebilir: yabancı mülkiyetiniz olan, Form T1135 vermediğiniz ve gelirini beyannameye yazmadığınız bir yıl için üç yıl daha, hiç bildirmediğiniz bir taşınmaz satışı için ise süre sınırı yoktur (ITA s. 152(4)(a), (b.2), (b.3)). Feragat imzalamadan önce düşünün. Farklı bir tarih, gelirin mukim ve mukim olmayan dönemleriniz arasında kaymasına ve ayrılış vergisinin değişmesine yol açabilir. CRA hâlâ mukim olduğunuzu söylerse bkz. CRA hâlâ mukim olduğunuzu düşünüyor. Genel inceleme adımları için bkz. CRA incelemeleri ve denetimleri.
CRA'nın mukimlik kararına katılmıyorum: ne yapabilirim?
İtiraz bildirimi verin; bir anlaşma söz konusuysa competent authority yardımı istemeyi düşünün. Bir birey, tarhiyat bildiriminden itibaren 90 gün ile beyannamenin verilme süresinin bitiminden itibaren 1 yıl süreden hangisi daha geçse ona kadar itiraz edebilir; geç itiraz, itiraz süresinin bitiminden itibaren bir yıl içinde talep edilebilir (P148). Çevrimiçi olarak CRA hesabınız üzerinden veya Form T400A ile itiraz edin.
İki ülke de sizi mukim sayıyorsa, ayrım kuralı iki vergi idaresi arasında competent authority yardımıyla çözülebilir. Çoğu anlaşma, talep için genellikle işlemin ilk bildiriminden itibaren iki yıl olan bir süre sınırı koyar; bazıları koymaz. Süresinde yapılsa bile Kanada, genellikle yalnızca yeniden tarh edebildiği yıllar için telafi sağlayabilir; bu yüzden erken başvurun (IC71-17R6, ¶31). İtiraz hakkınızı korumak için itiraz bildirimi verebilir ve idareler görüşürken Appeals'tan bunu askıda tutmasını isteyebilirsiniz (IC71-17R6, ¶11, ¶30, ¶46).
Örnek
Bu örnekler yalnızca açıklama amaçlıdır; tutarlar Kanada dolarıdır.
Sözleşme yurt dışında, aile sonradan katılıyor
Bir yönetici Mart'ta Mississauga'dan ayrılıp Riyad'da üç yıllık bir sözleşmeyle çalışmaya başlar ve Mart'tan itibaren mukim olmayan olarak beyanname verir. CRA evini ve ailesini sorar. Ev Temmuz'a kadar ailenin evidir, sonra aylık C$3.200 bedelle iki yıllık yazılı sözleşmeyle yabancılara kiralanmıştır; eşi ve çocukları okul yılı bitince Temmuz'da ona katılmıştır. Kira sözleşmesini, çocukların yurt dışındaki okul kaydını ve iş sözleşmesini gönderir. Mart ile Temmuz arasında Kanada'da hâlâ evi ve ailesi vardı; Folio'nun olağan en geç tarih kuralına göre CRA ayrılış tarihi olarak Mart'ı değil Temmuz'u kabul edebilir ve daha önce Suudi Arabistan'da yaşamadığı için istisna da ona yardımcı olmaz. Mart–Temmuz arasındaki dünya geliri o zaman mukim olarak verdiği beyannamede yer alır ve ayrılış vergisi değerleri Temmuz'a göre alınır. Mart'ı savunmak yerine bunu yanıtında kendisi belirtir.
Her iki tarafta da sürdürülen bağlar
Bir çift Asya'ya taşınır ama ziyaretler için Vancouver'daki dairelerini boş tutar, Kanada kredi kartlarını ve eyalet sağlık kapsamını sürdürür. Yanıtları, Kanada'da kendilerine açık bir ev ve birkaç ikincil bağ olduğunu gösterir. Yeni ülkeleriyle yapılan bir vergi anlaşması ayrım kuralıyla onları orada mukim saymadıkça, CRA onları hâlâ mukim sayıp dünya gelirleri üzerinden vergilendirebilir.
Ayrılış tarihini doğrulama
Bir mezun Melbourne'a gider ve CRA ondan ayrılış tarihini doğrulamasını ister. Kira sözleşmesinin başlangıç tarihini, uçuş kaydını ve iş teklifini gönderir. Hepsi ayrılış yılı beyannamesindeki tarihle uyuşur; bu yüzden yanıtı ve beyannamesi aynı hikâyeyi anlatır.
Sizin durumunuz farklı mı?
- CRA sizi zaten mukim olarak yeniden tarh etti: bkz. CRA hâlâ mukim olduğunuzu düşünüyor ve itiraz süresi dolmadan bireysel vergi desteği alın.
- ABD'ye taşındınız ve her iki taraftaki beyannameleriniz çelişiyor: bkz. CRA'ya haber vermeden Kanada'dan ayrılmak.
- Ayrılış vergisi, birkaç yıl veya çifte mukimlik söz konusu: Kanada'dan ayrılma kurallarını inceleyin ve yanıt vermeden önce bireysel vergi desteği alın.
- Eşiniz ve çocuklarınız hâlâ Kanada'da yaşıyor: bkz. Kanada vergi mukimliği ve yanıt vermeden önce bireysel vergi desteği alın.
- Kanada'daki evinizi kiraya veriyorsunuz ve kiradan vergi kesilmedi: kira sözleşmesini göndermeden önce bkz. stopaj yapmamış mukim olmayan ev sahipleri.
- Kanada'daki şirketinizi hâlâ yurt dışından yönetiyorsunuz: bkz. sahibi yurt dışına taşındıktan sonra şirketin mukimliği ve kurumsal vergi desteği alın.
- Ayrıldıktan sonra hiç beyanname vermediniz: bkz. mukim olmayan beyannamesi ve geriye dönük düzeltme.
- Henüz incelenmediniz ve kesinlik istiyorsunuz: bkz. CRA'dan mukimliğinizi belirlemesini isteme.
Bu sayfadaki rakamlar
| Rakam | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Bireysel gelir vergisi için olağan yeniden tarhiyat süresi Asıl tarhiyat bildirimi ile asıl vergi doğmadığı bildiriminden hangisi önceyse ondan sonra; istisnalar uygulanır. | Üç yıl | Income Tax Act: section 152(3.1) Kontrol edildi |
| Belirli yabancı konular için gelir vergisi yeniden tarhiyat süresinin uzatılması Belirtilen mukim olmayan işlem, yabancı iştirak tutarı veya T1135 ile bildirilmemiş gelir koşulu için normal sürenin ardından | Üç yıl | Income Tax Act, subsection 152(4)(b) ve (b.2) Kontrol edildi |
| Tarhiyat bildiriminden sonra T1 itiraz süresi Birey, tarhiyat bildirimi tarihinden bu süre sonrası veya beyan son tarihinden bir yıl sonrası, hangisi daha sonraysa, o tarihe kadar itiraz edebilir | 90 gün | CRA: Income Tax Act kapsamında itiraz hakları Kontrol edildi |
| Beyan son tarihinden sonra T1 itiraz süresi Birey, beyan son tarihinden bu süre sonrası veya tarhiyat bildirimi tarihinden 90 gün sonrası, hangisi daha sonraysa, o tarihe kadar itiraz edebilir | 1 yıl | CRA: Income Tax Act kapsamında itiraz hakları Kontrol edildi |
| Geç gelir vergisi itirazı, talep süresi CRA mümkün olan en kısa sürede, ancak itirazın son tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde başvurmanızı söyler; gelir vergisi itirazları | Bir yıl | CRA: Income Tax Act kapsamında anlaşmazlığın çözümü, itiraz ve başvuru hakları (P148) Kontrol edildi |
| Kanada'nın çoğu vergi anlaşması kapsamında yetkili makam yardımı talep etme süresi Mükellefe işlem ilk kez bildirildiği andan itibaren sayılır; bazı anlaşmalar süre sınırı koymaz ve MLI bir anlaşmanın sınırını değiştirebilir | İki yıl | CRA: IC71-17R6, Kanada'nın vergi anlaşmaları kapsamında yetkili makam yardımı rehberi, para. 30 Kontrol edildi |
Birincil kaynaklar
- CRA: Income Tax Folio S5-F1-C1, Determining an Individual's Residence Status
- CRA: Mukimlik durumunuzun belirlenmesi
- CRA: Form NR73, Determination of Residency Status (Leaving Canada)
- CRA: Bize yanıt verme
- CRA: P148, Uyuşmazlığınızı çözme
- CRA: IC71-17R6, Competent Authority Assistance under Canada's Tax Conventions
- Income Tax Act, 250. madde
- Income Tax Act, 152. madde
- Income Tax Act, 128.1 maddesi
Bu rehber hakkında
İngilizce rehberden çevrilmiştir · İngilizce aslını okuyun
Gösterilen vergi yılı için genel kuralları açıklar. Sizin durumunuza yönelik bir tavsiye değildir.
İngilizce aslındaki değişiklikler
- : İlk yayın.