Şirket Yatırım Hesabı Muhasebesi: Neden Ek Ücret Alınır?

Muhasebeci şirketin yatırım hesabı için neden ek ücret alır?

Yatırım hesabı, olağan muhasebe kayıtlarının kapsamadığı üç iş ekler: maliyetiyle birlikte her işlemin kaydı, türe göre ayrılmış gelir ve yıldan yıla taşınan vergi bakiyeleri. Muhasebecinin ne ücret alacağını belirleyen bir CRA kuralı yoktur; ücret, hesabın bu işlerden ne kadarını doğurduğuna bağlıdır. T2 beyannamesi, şirketin temettü alıp almadığını (203 satırı), sermaye kazancı veya zararı gerçekleştirip gerçekleştirmediğini (206 satırı) ve Kanada kontrollü özel şirket (CCPC) ise mülk geliri elde edip etmediğini (207 satırı) sorar. Her “evet” cevabı bir schedule daha ekler.

Ek ücretin değip değmeyeceği, hesabın bu işlerin ne kadarını gerektirdiğine bağlıdır. Yıllarca tutulan birkaç fon az iş çıkarır; sık işlem, ABD doları cinsinden yatırımlar veya yıllardır kaydedilmemiş işlemler çok iş çıkarır.

Teklif ek ücretin neyi karşıladığını söylemiyorsa, şirket zararına sattıktan sonra aynı yatırımı 30 gün içinde geri aldıysa, ABD doları cinsinden menkul kıymet tutuyorsa, önceki yıllara ait kimsenin kaydetmediği işlemleri varsa ya da sahibi ikinci bir şirketle ortaksa durum basit değildir. Muhasebecinin teklifini, aylık ekstreleri, işlem teyitlerini, aracı kurum veriyorsa yıl sonu vergi belgelerini, her yatırım kaleminin açılış maliyetini ve geçen yılın T2 schedule'larını toplayın. Sonraki bölüm her kaydın neyi çözdüğünü anlatıyor.

Şirketteki bir aracı kurum hesabı için her yıl hangi kayıtlar gerekir?

Her işlem için bir teyit, her ay için bir ekstre, aracı kurum veriyorsa her yıl sonu için vergi belgeleri ve şirketin zaten sahip olduğu her yatırım kalemi için bir açılış maliyeti gerekir. Bunlarla defterler aracı kurumla uyuşur ve T2 schedule'ları defterlerden oluşturulabilir.

Aracı kurum, şirket hesabı için bu belgelerin hiçbirini düzenlemeyebilir. O durumda her rakamı ekstreler ve teyitler taşır, gelirin türlere ayrımı da bunlardan yapılır. Aracı kuruma hangi belgeleri düzenlediğini sorun.

T5008'deki maliyet rakamı bir başlangıç noktasıdır, cevap değildir. CRA, bu rakamın yatırımcının ACB'sini yansıtabileceğini de yansıtmayabileceğini söyler; bu yüzden maliyeti şirketin kendi alım geçmişi belirler.

Bir alım kaydı, onu kullanan satışın yılını destekler; bu yüzden o yıldan sonra en az altı yıl saklanması gerekir. CRA ayrıca mülkün uzun vadeli edinimleri ve elden çıkarmalarına ilişkin kayıtların süresiz saklanması gerektiğini söyler; uzun süre tutulan bir yatırım bu kapsama girebilir (CRA). Bkz. iş kayıtları ne kadar saklanır.

Her yatırım kaleminin düzeltilmiş maliyet bedelini nasıl takip ederim?

Her yatırım kalemi için tek bir güncel maliyet tutun: şirketin ödediği tutar, komisyonlar dahil; her yeni alımda aynı nitelikteki önceki alımlarla ortalaması alınır. 47. madde aynı nitelikteki mülkler için ortalamayı belirler; bu yüzden satış, seçilmiş bir alımı değil ortalamayı esas alır.

• Alım: maliyet, fiyat artı komisyon gibi edinme giderleridir.
• Aynı yatırımdan daha fazla alım: ortalamayı her alımda yeniden hesaplayın. Satış, kalan payların ortalama maliyetini değiştirmez (CRA).
• Yeniden yatırıma çevrilen dağıtımlar: bunlar daha fazla pay satın alır, bu yüzden ortalamayı yeniden hesaplayın. Sermaye iadesi ACB'yi düşürür; ACB sıfırın altına inerse eksik kalan tutar o yılın sermaye kazancıdır (CRA).
• Satış: satıştaki komisyon, kazancı azaltan bir harcama ve giderdir (CRA). Kalan payların maliyetini değiştirmez.
• İki hesap: 47. madde, mükellefin sahip olduğu aynı nitelikteki mülklerden söz eder; bu yüzden iki hesapta tutulan aynı fon tek bir ortalamayı paylaşır.

ABD doları cinsinden bir yatırımın işlem işlem Kanada doları maliyeti ABD doları yatırımlar için Kanada doları cinsinden ACB rehberinde anlatılıyor.

Gerçekleşmiş kâr ve zararlar defterlere ve T2'ye nasıl yansır?

Defterler hesabı maliyet bedeliyle ya da piyasa değeriyle taşıyabilir; piyasa değerinde gerçekleşmemiş kâr veya zarar her yıl deftere yazılır. Hangisinin kullanıldığını sorun. CRA, sermaye kazancı veya zararının genellikle şirket mülkü sattığında ya da sattığı sayıldığında doğduğunu söyler.

Hesap maliyet bedeliyle taşınıyorsa satış, payların yatırım hesabından maliyetiyle çıkması, alınan nakit ve farkın gerçekleşmiş kâr veya zarar olması şeklinde kaydedilir. Satış geliri hasılat değildir. CRA, sermaye kazancı veya zararını satış geliri eksi ACB ve satış harcamaları ve giderleri olarak hesaplar.

T2'de Schedule 6 elden çıkarmaları listeler. Vergiye tabi sermaye kazancı, net kazancın %50 oranıdır ve Schedule 6'nın Part 9 bölümü bunu Schedule 1'in 113 satırına taşır. Schedule 1, mali tablolardaki net geliri vergi bakımından net gelirle bağdaştırır; bu yüzden defterlerdeki kazançla vergiye tabi kazancın aynı olması gerekmez.

Net sermaye zararı Schedule 4'te izlenir. Önceki üç yılın vergiye tabi sermaye kazançlarından (Schedule 4'te talep edilir) ya da sonraki yılların kazançlarından düşülebilir (CRA). Bir hisse üzerindeki zarar, önce şirketin o hisse için aldığı ve 112. madde kapsamında indirdiği temettülerle azaltılır. İstisna, satıştan önceki 365 gün boyunca sahip olunan bir hisse üzerindeki bazı temettüleri kapsar; bu durumda şirket ve onunla bağımsız taraflar arası ilişkisi olmayan kişiler, ödeyen şirketin herhangi bir hisse sınıfının %5 oranından fazlasına sahip olmamalıdır (112(3) ve (3.01) maddeleri). Net kazancın vergilenmeyen kısmı, şirketin sermaye temettü hesabına eklenir; bu, vergisiz sermaye temettülerinin dayanağı olan bakiyedir (CRA folio); bkz. holding ve yatırım şirketleri.

Bu adımlar satışların sermaye kazancı olduğunu varsayar. Sık alım satım ya da borçla alım, bunları işletme geliri hâline getirebilir; sermaye kazancı ile işletme geliri farkını anlatan ABD doları yatırımlar için Kanada doları cinsinden ACB rehberine bakın.

Temettü, faiz ve yabancı gelir nasıl kaydedilir ve tür neden önemlidir?

Her gelir türünü kendi hesabına yazın; çünkü T2 her birine farklı davranır ve belge bölünmeyi zaten verir.

Kutu numaraları T5 içindir. Trust olarak tutulan bir fon T3 ile bildirir ve bu belgenin kendi kutuları vardır; aldığınız belgeyi kullanın.

Şirket hiç pay satmasa bile bir fon sermaye kazancı dağıtabilir. T3'teki Box 21 tutarı Schedule 6'nın Part 4 bölümüne, sermaye kazancı temettüsü (T5 Box 18) ise 875 satırına yazılır. İkisi de yeniden yatırıma çevrildiğinde sayılır ve yeniden yatırım maliyet geçmişine de girer. Sermaye kazancı temettüsü, 131. madde uyarınca o yılın sermaye kazancıdır.

Şirketin kendi yılını kullanın. T5 belgeleri takvim yıllarını kapsar; bu yüzden onları şirketin yılına ait ekstrelerle mutabık hâle getirin. Tahvil veya benzeri bir borçtaki faiz, ödenmemiş olsa bile yıl sonuna kadar tahakkuk ettikçe sayılır; önceki bir yılda vergilendirilmiş faiz yeniden sayılmaz (12(3) maddesi). Faiz oranını, ödeme tarihlerini ve geçen yılın tahakkukunu toplayın.

Tür önemlidir, çünkü yatırım gelirindeki verginin bir kısmı iade edilebilir ve özel bir şirketin T2'si bunun iki ayrı bakiyesini tutar. Birbirine bağlı olmayan şirketlerden alınan eligible temettüler üzerindeki Part IV vergisi, iade edilebilir eligible temettü vergisi bakiyesine (ERDTOH) gider. Bu tür diğer temettüler üzerindeki Part IV vergisi ile bir CCPC'nin yatırım gelirindeki Part I vergisinin iade edilebilir kısmı, non-eligible bakiyeye (NERDTOH) gider (CRA). Şirket daha sonra vergiye tabi temettü ödediğinde bu bakiyelerden iade alabilir; ancak bunun için temettülerin ödendiği yılın T2'sinin, o yılın bitiminden sonra 3 yıl içinde verilmiş olması gerekir (CRA).

Faiz, yabancı gelir ve vergiye tabi sermaye kazançları ayrıca düzeltilmiş toplam yatırım gelirine de sayılabilir; bu da sonraki bir yılda federal küçük işletme sınırını düşürebilir (CRA). Eşikler, zamanlama ve ilişkili şirketler holding ve yatırım şirketleri rehberinde.

T2 hesaptan hangi rakamlara ihtiyaç duyar?

T2; her satış için kâr veya zararı, türe göre geliri, yurt dışında kesilen vergiyi ve geçen yılın kapanış bakiyelerini ister. Her biri T2 üzerinde adı konmuş bir satıra yazılır.

Bakiyeler geçen yılın beyannamesinden başlar; bu yüzden yeni bir muhasebecinin önceki T2'ye ihtiyacı vardır. Bkz. muhasebeci değiştirme.

Şirketin yatırım hesabında hangi tuzaklar vardır?

İkisi hesapların çoğunu yakalar: zararına satıp geri alma ve ABD doları işlemleri. İkisi de defterlerin taşıdığı rakamı değiştirir.

Zararına satıp 30 gün içinde geri alma (superficial loss, göstermelik zarar)

Şirket veya onunla bağlantılı bir kişi (affiliated), satıştan önceki veya sonraki 30 gün içinde aynı veya aynı nitelikte bir mülk edinirse ve şirket ya da bağlantılı kişi bu sürenin sonunda hâlâ o mülke sahipse zarar tutulur (40(3.3) maddesi). Bu, göstermelik zarar kuralının şirketlere uygulanan biçimidir: şirkete 54. madde yerine uygulanır; bu madde, 40(3.4) kapsamındaki bir elden çıkarmayı dışarıda bırakır. Dağıtımların otomatik yeniden yatırımıyla alınan paylar da edinim sayılır. Yıl sonuna yakın bir satış, sürenin bir kısmını sonraki yıla taşır; bu yüzden yılın zararı kesinleşmeden önce ilk ayın ekstrelerini kontrol edin.

Bir şirket; onu kontrol eden kişiyle, onu birlikte kontrol eden bağlantılı bir grubun her üyesiyle (örneğin eşlerle), bunların her birinin eşi veya fiili eşiyle ve o kişi ya da eşi veya fiili eşi tarafından kontrol edilen başka bir şirketle bağlantılıdır. Kontrol eden kişi veya grubun parçası olmayan bir hissedar, yalnızca hisse sahibi olduğu için bağlantılı sayılmaz. 251.1 maddesi ortaklıklar ve trust'lar gibi başka durumları da içerir. Şirketi kontrol eden kişi aynı fonu kişisel hesabından alırsa, kural şirketin zararına uygulanabilir. CRA, sizin veya eşinizin kontrol ettiği bir şirketi bağlantılı kişi olarak listeler.

Tutulan zarar kaybolmaz ve geri alınan payların maliyetine eklenmez. 40(3.4) maddesi onu satışta sıfır sayar; sonra, ne şirketin ne de onunla bağlantılı bir kişinin geri alınan mülke (ya da bu dönem başlamadan önceki 30 günde alınan aynı nitelikteki mülke) sahip olmadığı ilk 30 günlük dönemin başında yeniden zarar sayar. Zarar daha erken de geri gelebilir; örneğin biri şirketin kontrolünü almadan hemen önce ya da 88(1) bendi kapsamında olmayan bir tasfiye başladığında; 40(3.4), serbest kalma zamanlarını sıralar. CRA, şirketin zararının bu şekilde ertelendiğini söyler. Bu durumda defterlerin zararı tutulmuş olarak göstermesi ve serbest kalana kadar taşıması gerekir.

ABD doları işlemleri

Her alım ve satım, o işlemin yapıldığı gündeki döviz kuruyla Kanada dolarına çevrilir; bu yüzden kâr veya zarar yalnızca döviz kurundan da doğabilir (CRA). Bir yatırımın belirlenmiş yabancı mülk olup olmadığına para birimi karar vermez; yatırımın ne olduğu ve nerede tutulduğu karar verir (CRA). Kullanılacak kur ve Form T1135 testi (T2'nin 259 satırı), ABD doları yatırımlar için Kanada doları cinsinden ACB ve yabancı mülk ve iştirak bildirimi rehberlerinde.

Ek ücret makul mü ve nasıl düşürebilirim?

Teklif görevlerini ve varsaydığı yatırım ve işlem sayısını belirtiyorsa ücreti değerlendirmek daha kolaydır; bunları belirtmeyen toplu bir ücreti değerlendirmek daha zordur. T2 aynı soruları kimin hazırladığına bakmadan sorar; ücret, maliyet takibini ve gelir ayrımını kimin yaptığını ve bunun ne kadar olduğunu yansıtır. T2'nin ve ek işlerin maliyeti T2 maliyeti ve teklifler rehberinde.

İş, bakiyeden çok yatırım kalemi, işlem ve gelir türü sayısına bağlıdır.

Muhasebeciye sorun:

1. Ücret yıllık mı, aylık mı ve kaç işlem ve yatırım kalemi varsayıyor?
2. Zaten sahip olunan yatırımlar için açılış maliyetini kurmayı da kapsıyor mu, yoksa yalnızca cari yılı mı?
3. Hangi schedule'ları kapsıyor: 3, 6, 7, 21 ve T1135 testi?
4. Ek işlemler, yabancı yatırımlar ve önceki yıl düzeltmeleri nasıl ücretlendiriliyor?
5. Şirket ne alıyor: işlem kaydı, yatırım başına maliyet ve türe göre gelir özeti mi?
6. Aracı kurum bu hesap için vergi belgesi düzenliyor mu, yoksa gelirin bölünmesi ekstrelerden mi oluşturuluyor?

Bazı şeyler fiyatı belirlemeden saatleri azaltır: birkaç yerine tek hesap, ilk alımdan başlayan bir maliyet geçmişi ve ekstrelerin yıl sonunda yeniden kurulmak yerine geldikçe saklanması.

Örnek

Bu senaryolar Kanada dolarını kullanır. Rakamlar açıklayıcıdır.

20 işlemli C$300.000'lık bir hesap

Ontario'daki bir şirket C$300.000 değerinde borsada işlem gören fon tutar. Yıl içinde C$9.000 temettü ve C$3.000 faiz alır ve 20 işlem yapar. Temettülerin hiçbirinin sermaye kazancı dağıtımı olmadığını varsayın. Ek ücret şunları karşılar: komisyonlarıyla 20 işlemin kaydı, her alım ve yeniden yatırıma çevrilen her dağıtımdan sonra her fon için ortalama maliyet, C$9.000'ın eligible, diğer ve yabancı temettülere bölünmesi ve C$3.000 faizin ayrı tutulması. Sonra hesap defterlerle mutabık hâle getirilir.

C$50.000'lık bir satış

Şirket tek bir fonun 2.000 payına sahiptir: 1.000'i C$30.000'a, daha sonra alınan 1.000'i C$50.000'a alınmıştır; komisyonlar dahil. Ortalama maliyet, C$80.000'ın 2.000 paya bölünmesiyle pay başına C$40'dır. Şirket 1.000 payı, satış komisyonu olmadan C$50.000'a satar. Satılan payların maliyeti C$40.000'dır; bu yüzden defterler C$50.000 gelir değil, C$10.000 kazanç kaydeder.

Schedule 6 satışı gösterir. Vergiye tabi sermaye kazancı kazancın yarısı olan C$5.000'dır ve Schedule 1'in 113 satırına taşınır. Kalan 1.000 payın maliyeti hâlâ pay başına C$40'dır. C$100'lık bir satış komisyonu kazancı C$9.900'a düşürürdü.

Zararına satış ve geri alma

20 Aralık'ta şirket bir fonun 1.000 payını C$45.000'a satar. Bunların ortalama maliyeti C$50.000'dır; yani zarar C$5.000'dır. 30 Aralık'ta aynı fonun 1.000 payını C$45.000'a alır ve satıştan 30 gün sonra, 19 Ocak'ta hâlâ bunlara sahiptir. C$5.000 tutulur; bu yüzden T2 o yıl bunu olağan sermaye zararı olarak indiremez. Yeni payların maliyeti C$45.000 olarak kalır. Şirket bunları daha sonra satarsa ve ne kendisi ne de bağlantılı biri sonraki 30 gün boyunca fonu tutarsa, C$5.000 o noktada ya da 40(3.4)'ün sıraladığı diğer zamanlardan birinde daha erken zarara dönüşür. Şirketi kontrol eden kişi C$45.000'lık alımı kişisel hesabında yapmışsa sonuç aynı olabilir.

Sizin durumunuz farklı mı?

• Hesapta yıllardır kimsenin kaydetmediği işlemler var: bir satıştaki kazanç hesaplanabilmeden önce her yatırım kaleminin açılış maliyetinin eski ekstrelerden yeniden kurulması gerekir. Bkz. gecikmiş kayıtların tamamlanması ve muhasebe kayıtları desteği alın.
• Muhasebeci ek ücret teklif etti ve neyi kapsadığını anlayamıyorsunuz: teklifi ilk tablodaki işlerle ve yukarıdaki sorularla karşılaştırın. Cevaplar uyuşmuyorsa muhasebe kayıtları desteği alın.
• Zararına sattınız ve aynı yatırımı geri aldınız ya da siz veya eşiniz kişisel olarak aldınız: zarar, şirket ve onunla bağlantılı herkes yatırımdan 30 gün uzak durana kadar tutulur; bunu ya da ne kadarının tutulduğunu izlemek hesap gerektirebilir. Muhasebe kayıtları desteği alın.
• T2 yılları atlandı: bkz. verilmemiş şirket beyannamelerini tamamlama ve şirket vergisi desteği alın.
• Şirket sık işlem yapıyor veya borçla alım yapıyor: kazançlar işletme geliri olabilir; bu da T2'yi değiştirir. Bkz. Kanada doları cinsinden ACB ve şirket vergisi desteği alın.
• Yatırımlar ABD doları cinsinden veya yurt dışında: bkz. Kanada doları cinsinden ACB ve yabancı mülk bildirimi.
• Şirket içinde yatırım yapıp yapmamaya karar veriyorsunuz: bkz. holding ve yatırım şirketleri.
• Şirket, hesabın gelirinden temettü ödüyor: bkz. temettülerin defterlere kaydı.
• Yıl yeni bitti: bkz. yıl sonu kapanış kontrol listesi ve yıl sonu mali tabloları.
• Şirket Québec veya Alberta'da: ikisinin de CRA ile şirket vergisi tahsilat anlaşması yoktur (CRA) ve eyalet beyannameleri burada kapsanmaz. Yukarıdaki defterler ve federal schedule'lar yine de geçerlidir. Bkz. Québec şirketi muhasebe maliyeti ve şirket vergisi desteği alın.