T2 Schedule 1: Mali Tablo Kârı Vergi Gelirinden Neden Farklı?

Mali tablolarımdaki kâr, T2'deki vergilendirilebilir gelirimle aynı mı?

Genellikle hayır. Mali tablolar muhasebe standartlarına uyar. T2 ise Income Tax Act'e uyar; Kanun şirketin kârından yola çıkar, ancak bazı giderleri kabul etmez, bazılarının yerine kendi indirimlerini koyar ve bazı kalemleri farklı vergilendirir. CRA, mali tablolardaki net gelirin vergi amaçlı net gelirle aynı olmayacağını söyler. İki rakamı birbirine bağlayan form Schedule 1'dir. Başlıca farklar amortisman (yerini CCA alır), gelir vergisi karşılığı ve Kanun'un kabul etmediği yemek gideri payıdır.

İki terim sık karıştırılır. Vergi amaçlı net gelir, Schedule 1'in sonucudur ve T2'nin 300 satırına yazılır. Vergilendirilebilir gelir ise zarar devirleri ve bağışlar gibi indirimlerden sonraki 360 satırıdır. CRA'nın rehberine göre bunlar Schedule 1'de düşülmez.

Yıl içinde yalnızca olağan giderler, birkaç yemek faturası ve hiç varlık satışı yoksa mutabakat kısa sürer. Şirket aşağıdakilerden birini yaptıysa mutabakat basit olmaz:

• ekipman veya araç aldı ya da sattı;
• karşılık ayırdı (ileride doğacak bir maliyet için şimdiden gider yazılan tutar, örneğin garanti işi) ya da yatırım satıp kazanç elde etti;
• kişisel harcamaları şirket defterlerinden geçirdi;
• kısa bir vergi yılı yaşadı; örneğin ilk yıl veya kontrol değişikliğiyle yarıda kesilen yıl;
• Québec veya Alberta'dadır;
• başkasının hazırladığı tablolarla beyan veriyor ve her farkın kaynağını bulamıyor.

Bir fark bir defter hesabına kadar izlenemiyorsa ya da mali tablolarla Schedule 1 birbirini tutmuyorsa, T2 verilmeden önce bir uzmanı devreye sokmanın zamanı gelmiştir (şirket vergisi desteği); çünkü varlık ve karşılık bakiyeleri sonraki her yıla taşınır.

Başlamadan önce şunları toplayın:

• yıl sonu gelir tablosu ve bilanço ya da düzeltilmiş mizan;
• tarihleri, maliyetleri ve varsa satışları içeren sabit kıymet listesi;
• geçen yılın Schedule 8'i (her sınıfın kapanış bakiyesi) ve Schedule 1'i (karşılık bakiyeleri);
• yemek, kulüp ve varsa kişisel gider hesapları; sınırlı giderler ayrı tutulmalıdır.

Schedule 1 nedir, nereden başlar ve nerede biter?

Schedule 1, mali tablolardaki net geliri vergi amaçlı net gelirle uzlaştıran CRA formudur. Schedule 125'in 9999 satırındaki vergi ve olağanüstü kalemler sonrası net gelirle başlar, T2'nin 300 satırına yazılan tutarla biter (Schedule 1 formu).

Satır numaraları, CRA'nın 2023 ve sonrası vergi yılları için hazırladığı Schedule 1'e göredir. CRA satırları yeniden numaralandırabilir; beyan verilen yılın formunu kontrol edin.

Defter kârı ile vergi kârı arasında genellikle hangi kalemler farklı olur?

Sık görülen her farkın Schedule 1 üzerinde ayrı bir satırı vardır.

Diğer satırlar arasında madde 83 uyarınca vergilendirilmeyen temettüler (402 satırı), defterlerde gider yazılan hayır bağışları (112 satırı; bağışlar Schedule 1'den sonra düşülür) ve düşülemeyen otomobil giderleri (122 satırı) yer alır. Yıl sonu primi maaş mı temettü mü rehberinde ele alınır.

Madde 18(1), yat, kamp, av köşkü veya golf tesisinin kullanımını ya da bakımını, ana amacı yemek, eğlence veya spor olan kulüplerin aidatlarını (l bendi) ve kişisel veya yaşam giderlerini (h bendi) yasaklar. İş gideri olarak kaydedilen kişisel harcama normalde Schedule 1'de düzeltilmez, defterlerde düzeltilir; sahip ayrıca bunun için hissedar menfaati üzerinden vergilendirilebilir. Şirketin ödediği kişisel harcamalar rehberine bakın. Bir giderin hiç indirilip indirilemeyeceği CRA'nın kabul ettiği iş giderleri rehberinde anlatılır.

Mali tablolardaki amortisman neden hiçbir zaman CCA ile tutmaz?

Amortisman, bir varlığın maliyetini faydalı ömrüne yayan muhasebe tahminidir. Kanun bunu indirim olarak kabul etmez: madde 18(1)(b), Kanun açıkça izin vermedikçe amortisman paylarını yasaklar; madde 20(1)(a) ise yönetmelikle belirlenen sermaye maliyeti indirimine (CCA) izin verir.

CCA farklı çalışır. Her varlık belirlenmiş bir sınıfa girer. Schedule 8, her sınıfın amortismana tabi kalan maliyetini (UCC) izler; şirket üst sınıra kadar CCA talep eder (12 aydan kısa bir vergi yılında genellikle orantılanır). CRA'nın rehberine göre şirket daha düşük bir tutar da talep edebilir. Bu yüzden iki tutar genellikle farklı çıkar. Fark sonraki yıllarda tersine dönebilir, ancak tek bir varlığın satışı farkı mutlaka kapatmaz; çünkü amortismanın geri alınması ve nihai zarar sınıf bazında hesaplanır.

Schedule 1'de amortisman geri eklenir, Schedule 8 toplamı düşülür. Defter amortismanı Schedule 8'e girdi olmaz; CCA her sınıfın amortismana tabi kalan maliyetinden hesaplanır. Defter tarafı için satır satır şirket defterlerinde amortisman ve CCA rehberine, sınıf bazında talep için sermaye maliyeti indirimi rehberine bakın.

Yemek ve ağırlama giderlerinin neden yalnızca yarısı indirilebilir ve diğer yarısı nereye gider?

Kanun, yiyecek, içecek ve eğlence giderinin maliyetini genellikle ödenen tutarla makul tutardan düşük olanın %50 kadarı sayar (madde 67.1). Ödenen tutar makul olandan yüksekse geri eklenen tutar yarıdan fazla olur.

Defterler maliyetin tamamını tutar, çünkü gerçek bir maliyettir. Schedule 1'in 121 satırı düşülemeyen kısmı geri ekler ve bu tutar sonraki yıllarda geri gelmez. Madde 67.1(2) bazı istisnaları sayar; örneğin müşterinin ödediği ve yazılı olarak belirtilen bir geri ödeme. Uzun yol kamyon şoförleri, uygun seyahat döneminde yiyecek ve içecek için farklı bir pay kullanır: %80 (madde 67.1(1.1)). Geri eklenen tutarı kolay bulmak için şirket defterlerinde yemek ve ağırlama giderleri rehberine bakın.

Ekipman sattığımda defter kazancı veya zararına ne olur?

Mali tablolar satış bedeli eksi defter değerini gösterir. Vergi ise sınıfın UCC'sini kullanır; bu yüzden Schedule 1 defter sonucunu çıkarır ve yerine vergi sonucunu koyar. Amortismanın geri alınması satış satış değil, vergi yılı sonunda ölçülür. Amortismanın geri alınması, daha önce talep edilen CCA'nın, satış bedeli sınıfın kalan vergi değerini aştığı için gelire geri dönmesidir. Nihai zarar bunun tersidir: sınıf boşalmıştır ama bir miktar vergi değeri kalmıştır ve bu tutar indirilebilir.

Sütun numaraları güncel Schedule 8 formundandır; form, 19. sütun toplamını Schedule 1'in 107 satırına, 20. sütun toplamını 404 satırına aktarır. Her satırda defter kazancı 401 satırında çıkarılır veya defter zararı 111 satırında geri eklenir.

Üç durum başka kurallara tabidir ve üçü de iş varlığı satışı rehberindedir: orijinal maliyetten yüksek bedelle yapılan satış (kazancın bir kısmı sermaye kazancıdır), sınıf 10.1 sınırını aşan binek araç ve çalınan, yok edilen veya kamulaştırılan varlık; bu sonuncusunda yenisi zararın yaşandığı yılı izleyen ikinci vergi yılının sonu ile o yılın bitiminden 24 ay sonrasından hangisi daha geçse o tarihinden önce alınırsa satın alma yılının beyanında yapılan bir seçimle amortismanın geri alınması ertelenebilir (madde 13(4)). Olağan bir ekipman satışı bunun kapsamına girmez.

Bütün kârı hissedar kredisi veya temettü olarak çekersem şirketin yine de kârı olur mu?

Evet. İkisi de gider değildir: temettü, kârdan yapılan bir dağıtımdır ve kazanç elde etmenin maliyeti sayılmaz; hissedar kredisi de harcanmış değil, ödünç verilmiş nakittir. Kanun, gelir elde etmek için yapılmamış harcamanın indirimini yasaklar. CRA'nın Mali Bilgiler Genel Dizini (GIFI), ilan edilen temettüleri gelir tablosunda değil, dağıtılmamış kârlar altında (3700 kodu) listeler. Sahibe verilen kredi, bilançoda bir alacaktır.

Schedule 1'de bu ikisi için bir düzeltme yoktur. Bütün kârını sahibine ödünç veren şirketin kârı yine vardır ve yine beyan eder. Vergi etkisi esas olarak hissedarda ortaya çıkar. Hissedara ya da hissedarla bağlantılı bir kişiye verilen kredi, bir istisna yoksa, kredinin alındığı yıl o kişinin gelirine dahil edilir; örneğin ödeme, bir kredi ve geri ödeme serisinin parçası değilse kredinin verildiği şirket vergi yılının bitiminden bir yıl sonra içinde geri ödeme yapılması istisnadır. Belirli bir kredinin kapsamda olup olmadığı olaya göre değişir; hissedar kredileri rehberine bakın.

Vergilendirilebilir temettü ödeyen özel şirket, Schedule 1 dışında hesaplanan iade edilebilir vergi için temettü iadesi alabilir ve T5 belgelerini genellikle temettü yılından sonraki Şubat'ın son günü tarihine kadar verir; temettü ilan etme ve ödeme rehberine bakın.

Maaş farklıdır. Mali tablolarda gider olur ve vergi indirimi kendi kurallarına tabidir. Maaş mı temettü mü rehberine bakın.

Hangi farklar zamanlama, hangileri kalıcı farktır ve kaydı nasıl tutarım?

Zamanlama farkı başka bir yılda tersine döner; kalıcı fark hiç tersine dönmez. Amortisman ile CCA arasındaki fark ve ayrılan karşılıklar zamanlama farkıdır. Yemek giderlerinin yarısı, kulüp aidatları, Kanun uyarınca uygulanan para cezaları ve gelir vergisi gideri kalıcı farktır.

Karşılıklarda tersine dönüş formun üzerinde görünür: kapanış bakiyesi 126 satırında geri eklenir, açılış bakiyesi 414 satırında düşülür. Kanun'un izin verdiği diğer karşılıklar bunun yerine Schedule 13 üzerinden talep edilir: 2. Kısım, açılış bakiyesini ve birleşme veya tasfiyede devredilen tutarı 125 satırında ekler, kapanış bakiyesini 413 satırında düşer. Sermaye kazancı karşılıkları Schedule 13'ün 1. Kısmını ve Schedule 6'yı kullanır.

Bir sonraki mutabakatın izlenebilmesi için tutulacak kayıtlar:

• Schedule 8'deki her sınıfın kapanış UCC'si (ertesi yılın açılış bakiyesi olur);
• Schedule 1 ve Schedule 13'teki karşılık bakiyeleri;
• defter maliyetini, birikmiş amortismanı, CCA sınıfını ve UCC'yi yan yana gösteren sabit kıymet kaydı;
• sınırlı olan yemek ve ağırlama giderleri için ayrı bir defter hesabı;
• her satırı bir defter hesabına bağlayan Schedule 1 çalışma kâğıdı; bu kâğıt, CRA'nın beklediği hesapların arkasındaki çalışma kâğıtlarıyla birlikte saklanır.

GIFI schedule 100, 125 ve 141, T2 ve Schedule 1 ile nasıl bağlanır?

T2, mali tabloları 100, 125 ve 141 numaralı schedule'larda GIFI kodları olarak taşır; Schedule 1 ise gelir tablosu schedule'ından başlar.

GIFI kullanan şirket mali tablolarını göndermez; CRA ihtiyaç duyarsa ister. Varsa tablolara ait notlar ile muhasebecinin veya denetçinin raporu, beyan vergi hazırlama yazılımıyla verilse bile yine de eklenmelidir.

GIFI ile temiz eşleşen hesaplar, her Schedule 1 düzeltmesini bulmayı kolaylaştırır. GIFI için hesap planı ve şirket için yıl sonu mali tabloları rehberlerine bakın.

Québec ve Alberta şirketleri de aynı şekilde mi mutabakat yapar?

Federal Schedule 1 her yerde aynıdır, ancak Québec ve Alberta kendi eyalet beyannamelerini ekler. CRA, eyalet şirket vergisini Québec ve Alberta hariç yönetir; bu iki eyaletteki şirket ayrı bir eyalet şirket beyannamesi verir.

Alberta. Alberta'da daimi iş yeri olan şirket, bir muafiyet yoksa genellikle AT1 beyannamesi verir. AT1, T2'nin 300 satırından başlar. Alberta ve federal tutarlar aynıysa rakamlar tutar; farklıysa AT1 Schedule 12 bunları uzlaştırır. AT1'i kimin vermesi gerektiği şirket beyannamenizi verme rehberindedir.

Québec. Beyanname Revenu Québec'e gider ve Québec kendi kurallarını uygular. Bu rehber yalnızca federal Schedule 1'i kapsar. Québec beyannamesini kimin vermesi gerektiği ve neye ihtiyaç duyduğu şirket beyannamenizi verme rehberindedir; Québec mutabakatını Québec beyannamesinin kendisinden doğrulayın. Diğer tüm eyalet ve bölgelerde vergiyi CRA yönetir, bu yüzden mutabakat federal Schedule 1'dir.

Örnek

Bu örneklerde Kanada doları kullanılır. Hiçbiri yılın diğer düzeltmelerini hesaba katmaz.

Mali tablolardan 300 satırına

Bir danışmanlık şirketinin mali tablolarında vergi sonrası net gelir C$96.000'dır. Bu tutar, C$24.000 gelir vergisi karşılığı, C$10.000 amortisman ve %50 sınırına tabi C$8.000 yemek gideri düşüldükten sonraki rakamdır. Şirket Schedule 8'de C$18.000 CCA talep eder.

300 satırı vergi amaçlı net gelirdir. Vergilendirilebilir gelir, zarar devirleri veya diğer indirimlerden sonra daha düşük olabilir.

Bir minibüs satışı

Bir şirket, CCA sınıfındaki tek mülk olan minibüsünü satar. Minibüsün maliyeti C$30.000, defter değeri C$14.000 ve yılbaşındaki sınıf UCC'si C$8.000'dır. Fiyatlar satış masrafları düşülmüş tutarlardır ve o yıl sınıfta başka alım veya satım yoktur.

• C$20.000'a satıldığında (maliyetin altında olduğu için sermaye kazancı yok): mali tablolarda C$6.000 defter kazancı görünür. UCC eksi C$12.000'a düşer, dolayısıyla C$12.000 amortismanın geri alınması gelirdir. Schedule 1, 401 satırında C$6.000 düşer ve 107 satırında C$12.000 ekler.
• C$5.000'a satıldığında: mali tablolarda C$9.000 defter zararı görünür. Kalan UCC C$3.000'dır, yani C$3.000 nihai zarar vardır. Schedule 1, 111 satırında C$9.000 ekler ve 404 satırında C$3.000 düşer.

Her iki durumda da satış, 300 satırını mali tablolardaki sonuçtan C$6.000 daha yüksek yapar. Bu, önceki yıllardaki farkın tersine dönmesidir: talep edilen C$22.000 CCA (C$30.000 eksi C$8.000) ile kaydedilen C$16.000 amortisman (C$30.000 eksi C$14.000) arasındaki fark.

C$50.000'ı hissedar kredisi olarak çekmek

Bir sahip şirketten C$50.000 çeker ve bunu hissedar kredisi olarak kaydeder. Nakit C$50.000 azalır, sahipten alacak aynı tutarda artar. Gelir tablosu değişmez; bu yüzden net gelir ve vergi amaçlı net gelir aynı kalır. Sahibin krediyi alındığı yılın gelirine dahil etmesi gerekip gerekmediği, hissedar kredileri rehberindeki geri ödeme kurallarına bağlıdır.

Sizin durumunuzda farklı mı?

• Mali tablolarınız ile T2 geliriniz uyuşmuyor ve nedenini söyleyemiyorsunuz ya da ekipman veya araç aldınız ya da sattınız: zamanlama ve kalıcı farklar satır satır ayrılmalıdır; amortismanın geri alınması veya nihai zarar 300 satırını değiştirir. T2 verilmeden önce mutabakatı şirket vergisi desteği ile inceletin. Varlık tarafı için iş varlığı satışı ve sermaye maliyeti indirimi rehberlerine bakın.
• T2'nizi kendiniz, muhasebe sorumlusunun hazırladığı tablolarla veriyorsunuz: şirket beyannamenizi verme rehberine bakın ve Schedule 1'i tablolarla karşılaştırtmak için şirket vergisi desteği alın. T2 maliyeti için şirket beyannamesi maliyeti ve teklifler rehberine bakın.
• Hesaplarınız GIFI ile eşleşmiyor veya sabit kıymet kaydı yok: bir sonraki Schedule 1 bunlardan hazırlanabilsin diye önce muhasebe kayıtları desteği ile kayıtları düzeltin.
• Sahip şirketten para çekti ve nasıl kaydedildiği belli değil: hissedar kredileri rehberine bakın.
• Şirket Québec veya Alberta'da: eyalet beyannamesi kendi kurallarına tabidir ve Alberta'nınki federal 300 satırı tutarından başlar. Federal ve eyalet beyannamelerini birlikte ele almak için şirket vergisi desteği alın.
• Bir alıcı veya yatırımcı şirketin kontrolünü aldı: şirketin vergi yılı o anda sona erdi, yani defterler ve Schedule 1 orada kesilir ve kısa yıl için CCA orantılanır. Kontrolün devralınmasında zorunlu yıl sonu rehberine bakın.
• Önceki T2'ler hiç verilmedi: verilmemiş şirket beyannamelerini tamamlama rehberine bakın.