C şirketi sahibine temettü: maaş, çekim ve Form 1099-DIV

Tek kişilik C şirketimden kendime yalnızca temettü ödeyebilir miyim?

ABD'de bir C şirketi sahibine temettü ilan edebilir; Publication 542 ile Publication 15 de C şirketi sahibi için asgari maaş belirlemez. Tam zamanlı çalışan bir sahibe yalnızca temettü ödenip ödenemeyeceği ise daha belirsizdir: bordro düzenlemeleri, hizmet karşılığı ödemeye verilen adın önemli olmadığını söyler (26 CFR 31.3121(a)-1). Sık anılan makul ücret kuralı ise S şirketleri için yazılmıştır.

Beş şey durumu basit olmaktan çıkarır:

• İki kat vergi. ABD'de C şirketi kârı üzerinden %21 federal vergi öder ve temettüleri gider olarak indiremez. Sahip de ardından temettü üzerinden vergi öder.
• İş karşılığı ödeme, adı ne olursa olsun ücrettir. Bir şirketin yöneticisi genellikle çalışan sayılır (26 USC 3121(d)); Publication 15 de işletmede çalışan şirket yöneticilerinin, ödemelere ne ad verilirse verilsin çalışan olduğunu belirtir. Düzenlemeler yalnızca hiç hizmet vermeyen veya çok küçük hizmet veren ve herhangi bir ödeme almayan, almaya da hakkı olmayan yöneticiyi dışarıda bırakır (26 CFR 31.3121(d)-1(b)). IRS'nin tam zamanlı çalışan bir sahibe ödenen temettüleri ücret sayıp sayamayacağı net değildir; bu yüzden “yalnızca temettü” güvenli liman değil, gözden geçirilmesi gereken bir görüştür. Bordro tarafı için risk sermayesi destekli şirkette kurucu maaşı rehberine bakın.
• Eyalet hukukuna göre temettüyü yönetim kurulu ilan eder; vergi açısından ise kazanç ve kârlar (E&P) belirleyicidir. İlan edilmemiş bir aktarım yine de örtülü temettü (constructive dividend) olarak vergilendirilebilir; E&P'yi aşan kısım ise sermaye iadesidir.
• İçeride bırakılan nakdin kendi vergileri vardır: birikmiş kazanç vergisi ve kişisel holding şirketi vergisi.
• İlan, bordro veya Form 1099-DIV olmadan zaten çekilmiş para. Geçmiş yılların yeniden sınıflandırılması gerekebilir; bu durum defterlerinize ve beyannamelerinize bağlıdır. Aşağıdaki sahibin çekimi bölümüne bakın.

Karar vermeden veya beyanname vermeden önce şunları toplayın: şirketin önceki beyannameleri, bilanço ve dağıtılmamış kârlar, sahibe yapılan her banka aktarımı, yönetim kurulu kararları veya tutanakları, sahibin hisse karşılığı ödediği tutar, sahibin şirkete verdiği krediler, varsa kredi senetleri, düzenlenmiş Form W-2'ler ve Form 1099-DIV'ler.

C şirketi temettüleri iki kez mi vergilendirilir?

Evet. ABD'de C şirketi önce kendi kârı üzerinden vergi öder, sahip de temettü üzerinden ikinci kez vergi öder. Aşağıdaki oranlar federaldir; bir eyalet, şirketin kârını ve temettüyü ayrıca vergilendirebilir.

Nitelikli temettü oranı, sahibin toplam vergilendirilebilir gelirine bağlıdır. Her satırdaki iki tutar arasında oran %15 olur (IRS enflasyon düzeltmeleri).

Hane reisinin tutarları aynı bildirimde ayrıca verilir; en yüksek oran için ayrı beyan veren evlilerin tutarları da öyledir.

Bir temettü, ancak yerli bir şirketten (veya niteliklerini taşıyan bir yabancı şirketten) geliyorsa ve sahip hisseyi yeterince uzun süre elinde tuttuysa nitelikli sayılır (Form 1099-DIV talimatları). Aksi halde normal oranlarla vergilendirilir.

ABD'li bir bireye ödenen temettüden genellikle gelir vergisi stopajı yapılmaz; bu nedenle sahibin üç aylık tahmini vergi ödemesi yapması gerekebilir. Form 1099-DIV'i beklemek, eksik ödeme cezasına yol açabilir (Form 1040-ES). Üç aylık tahmini vergi ödemeleri rehberine bakın.

Maaş mı temettü mü: şirkete ve bana maliyeti nedir?

ABD'de maaş şirket için gider olarak indirilebilir ama bordro vergisi doğurur. Temettü bordro vergisi doğurmaz ama gider olarak indirilemez. Hiçbiri her durumda daha ucuz değildir.

Hangisinin daha ucuz olduğu kâra, sahibin diğer gelirlerine ve eyalet vergilerine bağlıdır; bunu yalnızca gerçek rakamlarla yapılan bir hesap gösterir. İkisini karıştırmak da mümkündür: gerçekten yapılan iş için maaş, geri kalan kazançtan da temettü. Bordroyu yöneten sahip, şirketin ödemediği stopajlı vergiden, bunun %100 tutarına kadar şahsen sorumludur (Publication 15). Bordroyu kurmak için bordro kurulumu rehberine bakın.

Sahibin çekimi olarak para çekebilir miyim?

Hayır. Sahibin çekimi, bir LLC'nin veya şahıs işletmesi sahibinin kârı alma yoludur; işletmeniz LLC ise kendinize ödeme yapma rehberine bakın. C şirketinde çekim diye bir kavram yoktur. Nakit şirkete aittir; bu yüzden sahibe yapılan her aktarımın vergi kurallarının tanıdığı bir niteliği olmalıdır:

• Ücret: hizmet karşılığı, bordro üzerinden.
• Temettü: yönetim kurulunun ilan ettiği ve kazanç ve kârlardan (E&P) ödenen tutar. İlan olmasa da aktarım yine örtülü temettü olabilir (aşağıya bakın).
• Sermaye iadesi: dağıtım E&P'yi aştığında.
• Kredi: senedi, faizi ve geri ödemeleri olan bir kredi. Kendi şirketinizden borç alma rehberine bakın.
• Sahibin şirkete verdiği bir kredinin geri ödemesi: avans, sermayeye katkı değil, belgelenmiş bir kredi olduğunda. Geri ödenen anapara hisse üzerinden yapılan bir dağıtım değildir (26 USC 301(a)); faiz ise sahip için gelirdir.
• Masrafların geri ödenmesi: sahibin işletme için ödediği giderler. Şirketin ödediği sahip giderleri rehberine bakın.
• Kira, faiz veya bedel: sahibin şirkete sağladığı bir şey için, makul bir tutarda.

Bunların hiçbirine uymayan aktarım örtülü temettü sayılabilir: hissedara yapılan bir dağıtımdır ve kazanç ve kârlar (E&P) tutarına kadar temettü olarak vergilendirilir. Publication 542, örtülü dağıtım örnekleri sayar: piyasa değerinin altında krediler, silinen hissedar borcu, hissedara değerinden düşüğe satılan mal, makul olmayan kira ve makul olmayan maaş.

Her aktarımı banka kayıtlarına ve gerçekte olana göre sınıflandırın; tarihi ve tutarıyla belgeleyin. Bugün yazılan bir karar veya kredi senedi bugünün tarihini taşır, daha eski bir tarihi değil. Hiçbir sınıfa girmeyen önceki yıl aktarımlarını, Form 1099-DIV'ler ve beyanname hazırlanmadan önce bir uzmanla gözden geçirin.

Her biri nasıl kaydedilir. Ücret, bordro giderine gider. İlan edilen temettü gider değildir: dağıtılmamış kârları azaltır ve gelir tablosunda hiç görünmez. Vergi açısından sermaye iadesi, sahibin hisse maliyet esasını azaltır; şirket özkaynağındaki kaydını ayrıca doğrulayın, çünkü E&P ile defterlerdeki dağıtılmamış kârlar farklı olabilir. Sahibe verilen kredi, senedi olan bir hissedar alacağı hesabına gider. Masraf geri ödemesi, karşıladığı gider hesabına gider. Sınıflandıramadığınız aktarım, çözülene kadar geçici hesapta (suspense account) bekler; asla giderlere yazılmaz. Bilançoda hissedara verilen krediler rehberine bakın.

Ödemeyi temettü yapan nedir: yönetim kurulu mu, kazanç ve kârlar mı?

İkisi de önemlidir, ama farklı nedenlerle. Eyalet hukuku, temettüyü kimin hangi kaynaklardan ilan edebileceğini belirler. Federal vergi hukuku ise bir ödemenin temettü olup olmadığına kazanç ve kârlara (E&P) bakarak karar verir.

• Yönetim kurulu. Örneğin Delaware'de yöneticiler temettü ilan edip ödeyebilir (Del. Code tit. 8, section 170). Publication 542 ve Topic 404 temettü için tutanak şartı koşmaz. Yine de tarihi, toplam tutarı, hisse başına tutarı ve ödeme tarihini içeren yazılı bir karar, ilan edilmiş temettüyü açıklanamayan bir aktarımdan ayırır.
• Kazanç ve kârlar (E&P). Temettü, şirketin cari yıl E&P'sinden veya birikmiş E&P'sinden yapılan her mal dağıtımıdır; her dağıtım önce en son birikmiş E&P'den çıkmış sayılır (26 USC 316(a)). Cari yıl E&P'si, o yılın dağıtımları düşülmeden yıl sonunda ölçülür; bu nedenle yılın dağıtımlarını aşıyorsa dağıtımların tamamı temettüdür (Publication 542).

Sade bir dille E&P, şirketin vergi açısından kazandığı, kendi vergisi ödendikten sonra henüz dağıtılmamış kârdır. Yeni kurulmuş veya zarar eden bir şirkette çok az E&P olabilir ya da hiç olmayabilir. E&P bir vergi ölçüsüdür; defterlerdeki dağıtılmamış kârlar değildir. Form 5452 talimatlarındaki çalışma sayfası vergilendirilebilir gelirden başlar ve onu düzeltir.

Kazanç ve kârlardan fazlasını dağıtırsam ne olur?

E&P'yi aşan kısım temettü değildir. Sermaye iadesidir: sahibin hissedeki maliyet esasını azaltır, sıfırı aşan kısım ise sermaye kazancı olarak vergilendirilir (26 USC 301(c); Topic 404).

Şirket bunu Form 1099-DIV'in 3. kutusunda gösterir ve ödemenin yapıldığı yılın gelir vergisi beyannamesine Form 5452'yi ekler. Mali yıllı bir şirket, ödemenin yapıldığı takvim yılından sonra biten ilk mali yıl için verilmesi gereken beyannameye ekler (Publication 542; Form 5452). Maliyet esasının nerede sıfıra ulaştığını bilmek için sahibin hisse karşılığı ne ödediğine dair kayıtları olmalıdır.

Temettü için ne dosyalayıp göndermeliyim: Form 1099-DIV, kayıtlar ve tutanaklar?

Şirket, bir takvim yılında temettü ve diğer dağıtımlarda $10 veya daha fazla ödeme yaptığı her hissedar için sahibe bir Form 1099-DIV gönderir ve bir kopyasını IRS'ye verir (Form 1099-DIV talimatları).

• Hafta sonuna veya tatile denk gelen son tarih, bir sonraki iş gününe kayar: 2026 ödemeleri için 1 Şubat ve 1 Mart 2027.
• Bir yılda tüm türler ve Form W-2'ler birlikte sayılarak 10 veya daha fazla bilgi beyannamesi veren işletme, IRS zorluk muafiyeti tanımadıkça e-beyan vermek zorundadır; kâğıt beyannameler Form 1096 ile gider (Publication 1099; IRS işveren formları için e-beyan).
• 1a kutusu toplam normal temettüleri, 1b kutusu nitelikli kısmı, 3 numaralı kutu ise temettü olmayan dağıtımı gösterir.
• Şirket, bir ödemenin bir kısmının temettü olup olmadığını beyan tarihine kadar belirleyemezse, talimatlar ödemenin tamamının temettü olarak bildirilmesini şart koşar.
• Geç verilen, verilmeyen veya hatalı Form 1099-DIV, IRS kopyası için $340 ve sahibin kopyası için aynı tutarda ceza doğurabilir; daha erken düzeltilirse daha düşük tutarlar geçerlidir (IRS enflasyon düzeltmeleri).
• Şirket, temettüyü gelir vergisi beyannamesinde gider olarak indirmez (Publication 542).

Yönetim kurulu kararını, E&P hesabını, her ödemenin banka kaydını, hisse maliyet esası kaydını ve verilen beyannamelerle Form 1099-DIV'lerin kopyalarını saklayın. Publication 542, verilen beyanname kopyalarının E&P'yi hesaplamaya yardımcı olduğunu belirtir.

Kâr içeride birikirse ne olur: birikmiş kazanç vergisi ve kişisel holding şirketi vergisi?

Kârı dağıtmak yerine elinde tutan şirketi hedefleyen iki vergi vardır. Yıl içinde temettü ödemek, her iki verginin uygulandığı tutarı azaltır (26 USC 535; 26 USC 545). Yıl sonundan sonraki dördüncü ayın 15. gününe kadar ödenen temettü de birikmiş kazanç vergisi için sayılır. Kişisel holding şirketi vergisi için ise yalnızca beyannamede seçilirse ve yıl içinde ödenen temettülerin %20 tutarına kadar sayılır (26 USC 563).

Onaylı temettü (consent dividend), şirketten nakit çıkmadan da sayılır: sahip Form 972'yi imzalayıp beyanname son tarihine kadar şirkete verir; şirket de Form 973 ile Form 972'yi beyannameye ekler. Sahip, temettü ödenmiş gibi vergilendirilir; şirketin de bu vergilerden birinin uygulandığına makul olarak inanması gerekir (26 USC 565).

Birikmiş kazanç vergisi. Vergi, birikmiş vergilendirilebilir gelirin %20 tutarıdır (26 USC 531). Kazançların birikmesine izin vererek hissedarın gelir vergisinden kaçınmak için kurulan veya bu amaçla kullanılan şirketlere uygulanır (26 USC 532). İşletmenin makul ihtiyaçlarını aşan kazanç, şirket aksini kanıtlamadıkça bu amaca yönelik sayılır (26 USC 533).

Publication 542 referans noktalarını verir:

• $250.000 veya altındaki bir birikim, çoğu işletmenin makul ihtiyaçları içinde sayılır.
• Muhasebe, aktüerya, mimarlık, danışmanlık, mühendislik, sağlık, hukuk ve sahne sanatları için referans noktası $150.000 tutarıdır.
• Kanunun öngördüğü asgari kredi, bu tutardan şirketin önceki yıl sonundaki birikmiş kazanç ve kârlarının çıkarılmasıyla bulunur (26 USC 535(c)(2)); bu yüzden geçmişte büyük birikimi olan şirketin asgari kredisi yoktur ve makul ihtiyaçlarını göstermesi gerekir.
• Makul ihtiyaçlar, paraya ilişkin belirli, kesin ve uygulanabilir planları kapsar.
• İş gerekçesinin olmadığına işaret edenler arasında düzenli dağıtım yapılmaması ve hissedar çekimlerinin kişisel kredi olarak sınıflandırılması vardır.

Kişisel holding şirketi vergisi. Vergi, dağıtılmamış kişisel holding şirketi gelirinin %20 tutarıdır (26 USC 541). Bir şirket, düzeltilmiş olağan brüt gelirinin en az %60 kadarı kişisel holding şirketi geliriyse ve yılın son yarısındaki herhangi bir anda hisselerin değer olarak %50'den fazla kadarı beş veya daha az bireye aitse kişisel holding şirketidir (26 USC 542). Tek hissedarı bir birey olan şirket sahiplik testini her zaman karşılar. Kişisel holding şirketi, gelir vergisi beyannamesine Schedule PH ekler (Schedule PH talimatları).

Kişisel holding şirketi geliri; temettüleri, faizi, çoğu telif ücretini, anüiteleri ve bazı kiraları kapsar. Ayrıca sahip hisselerin %25 veya daha fazlasına sahipse, hizmeti sahibin vermesini şart koşan veya müşterinin hizmeti kimin vereceğini seçmesine izin veren bir sözleşme kapsamındaki ücretleri de kapsar (26 USC 543). Birikmiş kazanç vergisi, kişisel holding şirketine uygulanmaz (26 USC 532(b)).

Eyaletim temettüyü sınırlıyor mu?

Evet. Her eyaletin şirketler hukuku, vergi kurallarından ayrı olarak bir temettünün ne zaman hukuka uygun olduğunu sınırlar. Şirketin kurulduğu eyaletin kanununu okuyun.

Delaware bir örnektir:

• Yöneticiler, fazla sermayeden (surplus) temettü ilan edebilir. Fazla sermaye yoksa temettü yılının, önceki yılın veya her ikisinin net kârından ödeyebilirler (section 170(a)).
• Hukuka aykırı temettü ödeyen yöneticiler, ödemeden sonraki 6 yıl içinde, kasten veya ihmalle hareket etmişlerse şirkete, şirket kapatılmışsa veya ödeme gücü yoksa alacaklılarına karşı müteselsilen sorumludur. Karşı oy kullanan ve bunu tutanağa geçirten yönetici sorumluluktan kurtulabilir (section 174).

Sahip tek yöneticiyse bu risk şahsidir. Hukuka aykırı bir temettüyü bilerek alan hissedara, bunu ödeyen yöneticiler rücu edebilir (section 174(c)). Şirketin ödenmemiş federal vergi borcu varken para alan kişiye ise IRS devralan (transferee) olarak başvurabilir; bu süre genellikle şirketin tarhiyat süresi bittikten sonra bir yıl kadardır (26 USC 6901).

Örnek

Bu örnekler açıklayıcıdır. Rakamlar ABD dolarıdır ve federal şirket gelir vergisini, gösterilen yerlerde de Sosyal Güvenlik ve Medicare vergisini içerir; işsizlik vergisi, eyalet vergisi ve sahibin gelir vergisi hesaba katılmamıştır.

Tüm kârın temettü olarak dağıtılması

Tek sahipli bir C şirketi, tüm maliyetlerden sonra US$100.000 kazanır ve sahibe çalışması karşılığı hiçbir ödeme yapmamıştır. Şirket %21 federal vergi, yani US$21.000 öder. Yönetim kurulu US$79.000 temettü ilan eder. Şirket bunu gider olarak indiremez; kazanç ve kârları (E&P) en az US$79.000 ise sahibe US$79.000 tutarında Form 1099-DIV gönderir. Sahip temettüyü beyan eder ve vergilendirilebilir gelirine uyan temettü oranıyla vergi öder. Sahip işletmede çalıştığı için ödemenin bir kısmı bunun yerine ücret sayılabilir; bu da bordro vergisi getirir. Kârın bir kısmı yapılan iş karşılığı makul bir maaş olsaydı, o kısım indirilebilir olurdu ama bordro vergisi taşırdı.

Çekim denilen aktarımlar

Bir sahip, yıl boyunca şirketin hesabından kişisel hesabına US$120.000 aktarır. Yönetim kurulu kararı, bordro ve kredi senedi yoktur. Aktarımlar dağıtım, kazanç ve kârlar (E&P) tutarına kadar da temettü sayılabilir. Form 1099-DIV'lerin son tarihinden önce defterlerde her aktarımın ücret, temettü, belgelenmiş kredi, masraf geri ödemesi veya sermaye iadesi olarak sınıflandırılması ve temettü olan her tutar için Form 1099-DIV düzenlenmesi gerekir.

Danışmanlık şirketinde yıllarca tutulan nakit

Tek sahipli bir danışmanlık şirketinin yıllarca süren kârın ardından çoğu nakit olarak tutulan US$400.000 birikmiş kazancı vardır; genişleme planı ve temettü yoktur. Danışmanlık, referans noktasının US$150.000 olduğu bir alandır; yani birikim bunun çok üzerindedir. IRS bunun işletmenin makul ihtiyaçlarını aşıp aşmadığını sınayabilir ve şirket bir iş gerekçesi gösteremezse, o yılın birikmiş vergilendirilebilir gelirine, asıl son tarihten itibaren faizle birlikte %20 vergi tarh edebilir. Ücretleri sahibin adının geçtiği sözleşmelerden geliyorsa şirket bunun yerine kişisel holding şirketi olabilir; bu durumda birikmiş kazanç vergisi değil, o kurallar uygulanır.

Aynı kârda maaş mı temettü mü

Sahibe herhangi bir ödeme yapılmadan önceki kâr US$100.000'dir; sahibin kendi gelir vergisi, diğer gelirine bağlı olduğundan hesaba katılmamıştır. Tamamı temettü olarak dağıtılırsa şirket vergisi US$21.000 olur ve sahibe US$79.000 ulaşır. Tamamı maaş olarak ödenirse ücret yaklaşık US$92.900 olur; şirket bunun üzerinden %7,65 Sosyal Güvenlik ve Medicare vergisi de öder ve bu vergi toplamda yaklaşık US$14.200 tutar (yarısı sahipten kesilir); şirket gelir vergisi yoktur ve sahibe yaklaşık US$85.800 ulaşır. Ücretin makul, indirilebilir ve Sosyal Güvenlik ücret tavanının altında olduğu varsayılmıştır. Sahibin gelir vergisi ise farklı olur: ücrete normal oranlar, temettüye temettü oranları ve varsa net yatırım geliri vergisi uygulanır. Hangisinin daha ucuz olduğunu yalnızca gerçek rakamlarla yapılan bir hesap gösterir.

Sizin durumunuz farklı mı?

• Yıllardır ilan, bordro veya Form 1099-DIV olmadan para çekiyorsunuz ya da dağıtılmamış kârlarınız büyümeye devam ediyor: geçmiş aktarımların nasıl ele alınacağı, bundan sonra hangi ödeme karışımının uygun olduğu ve S seçiminin ya da çıkış planının işe yarayıp yaramayacağı, defterlerinize ve önceki beyannamelerinize bağlıdır. Şirket vergisi desteği alın veya önce geçmiş aktarımları düzene sokmak için muhasebe kayıtları desteğine başvurun.
• Bilançonuzda hissedara verilmiş büyük bir kredi görünüyor: bilançoda hissedara verilen krediler rehberine bakın.
• Defterleriniz ile geçen yılın beyannamesi farklı dağıtılmamış kâr gösteriyor: beyannameyle uyuşmayan dağıtılmamış kârlar rehberine bakın.
• Şirket beyannameleri verilmemiş veya defterler geride: verilmemiş işletme beyannamelerini tamamlama ve gecikmiş kayıtların tamamlanması rehberlerine bakın.
• Tek kat vergi istiyorsunuz: S seçimi, vergi katmanlarını ve maaş kurallarını değiştirir. Takvim yılı esaslı bir şirket için şirket, Form 2553'ü tüm hissedarların onayıyla, genellikle seçimin geçerli olacağı yılın 15 Mart tarihine kadar verir. C şirketini S şirketine dönüştürme rehberine bakın.
• Hâlâ işletme yapısı seçiyorsunuz: LLC mi C şirketi mi ve C şirketleri nasıl vergilendirilir rehberlerine bakın.
• Şirketi yatırımcılar destekliyor: risk sermayesi destekli şirkette kurucu maaşı rehberine bakın.
• Şirket kişisel masraflarınızı ödüyor veya size borç veriyor: şirketin ödediği sahip giderleri ve kendi şirketinizden borç alma rehberlerine bakın.
• Nakdi şirketten kalıcı olarak çıkarmak veya şirketi satmak ya da kapatmak istiyorsunuz: işletmenizi satma ve Delaware şirketini kapatma rehberlerine bakın.
• Sahip ABD vatandaşı veya mukimi değil: şirket, genellikle dağıtımın tamamı üzerinden Code'un 3. bölümü kapsamındaki oranda, bir vergi anlaşması daha düşük oran vermedikçe %30 stopaj yapmalıdır; yalnızca kazanç ve kârlardan ödenmediğini makul olarak tahmin ettiği kısım hariçtir. Bunu Form 1099-DIV'de değil, Form 1042-S'te bildirir. Bireysel sahip, anlaşma oranını Form W-8BEN ile talep eder; şirket, kesmesi gereken vergiden şahsen sorumludur (Publication 515). %25 veya daha fazlası yabancı sahipli bir C şirketi, bildirilmesi gereken ilişkili taraf işlemleri varsa, istisnalar saklı kalmak üzere Form 5472 de verir (Form 5472 talimatları). Yabancı sahip olarak kendinize ödeme yapma, yabancı sahipli C şirketi beyanı, yurt dışına yapılan ödemelerde atlanan stopaj ve şirket vergisi desteği rehberlerine bakın.