Kanada · Serbest çalışanlar · Ortaklıklar · Şirketler

Muaf, Sıfır Oranlı ve Kapsam Dışı: GST/HST Vergi Kodları

GST/HST'de üç kategori vardır: vergiye tabi (eyalet veya bölgenin oranıyla vergilendirilir), sıfır oranlı (sıfır oranla vergilendirilir; girdi vergisi kredileri korunur) ve muaf (vergi yoktur; krediler genellikle kaybedilir). Kapsam dışı, CRA'nın bir kategorisi değildir. Maaşlar ve hesaplar arası para hareketleri gibi, tedarik sayılmayan şeyler için muhasebe yazılımlarının kullandığı bir kısaltmadır.

Di Lu, CPA
Di Lu, CPAABD ve Kanada CPA

Durumunuzla ilgili bir sorunuz mu var?

Ücretsiz · 15 dakika · Telefon görüşmesi

İngilizce ve Çince

Görüşme ayarlayınSize uygun bir saat seçin

Vergi yılı 2026 · Son güncelleme  · İngilizce rehberden çevrilmiştir

Bu rehber kimler için

  • GST/HST kodlarını satış ve alımları için seçen serbest çalışanlar, ortaklıklar ve şirketler
  • Kayıtlarında sıfır oranlı, muaf ve vergisiz satırları karışık olan işletme sahipleri

Burada kapsanmayanlar

  • Hangi eyaletin oranının geçerli olduğu ile eyalet veya Québec satış vergisi kategorileri
  • İhracat kanıtı, kayıt zamanlaması ve beyannamenin verilmesi
  • Hem muaf hem vergiye tabi satışı olan bir işletmede girdi vergisi kredilerinin bölüştürülmesi

GST/HST'de vergiye tabi, sıfır oranlı ve muaf arasındaki fark nedir?

GST/HST her satışı üç kategoriden birine koyar. Kategori, vergi alıp almayacağınızı ve satışın arkasındaki alımlara ödediğiniz GST/HST'yi girdi vergisi kredileriyle (ITC) geri alıp alamayacağınızı belirler. Vergiye tabi satışta, satışın yapıldığı eyalet veya bölgenin oranıyla vergi alınır. Sıfır oranlı satış %0 oranıyla vergilendirilir: vergi alınmaz, ama yine de vergiye tabi bir satıştır. Muaf satışta hiç GST/HST yoktur (CRA: tedarik türü).

KategoriSatışta alınan vergiSatışın arkasındaki alımlarda ITC
Vergiye tabiEyalet veya bölgenin oranıTalep edilebilir
Sıfır oranlı%0Talep edilebilir
MuafYokGenellikle talep edilemez

Sıfır oranlı bir satış her eyalette sıfır oranlıdır. Eyalet veya bölgeye göre yalnızca diğer vergiye tabi satışların oranı değişir (CRA: oranlar).

Aynı işletme hem muaf hem de vergiye tabi veya sıfır oranlı satış yapıyorsa ve talep edebileceği krediler belirsizse, satışlar Kanada dışındaki müşterilere gidiyorsa ya da beyanname artık kayıtlarla tutmuyorsa durum basit değildir. Herhangi bir kodu değiştirmeden önce dört şeyi toplayın: kategoriye göre satışlar, her satırda kullanılan kodla birlikte alımlar, yazılımınızın vergi kodu tablosu ve o dönem için verilmiş GST/HST beyannameleri.

Sıfır oranlı ile muaf farkı girdi vergisi kredilerimi neden değiştirir?

Sıfır oranlı satışlar vergiye tabi satışlardır; bu yüzden arkalarındaki alımlar ITC taşıyabilir. Muaf satışlar vergiye tabi değildir; bu yüzden arkalarındaki alımlardaki ITC'ler genellikle kaybedilir (RC4022).

Yalnızca muaf tedarik yapan bir işletme genellikle kayıt yaptıramaz; dolayısıyla talep edeceği ITC de yoktur (RC4022). Hem muaf hem vergiye tabi satışı olan bir işletme, ITC'yi yalnızca alımlarının vergiye tabi satışları desteklediği ölçüde talep edebilir. Bu bölüştürme için tıbbi ve sağlık klinikleri için GST/HST rehberine bakın.

İki kodlama tuzağı vardır:

  • Muaf olarak kodlanan bir ihracat, işletmenin talep edebileceği kredilerden vazgeçmesine yol açar.
  • Sıfır oranlı olarak kodlanan bir muaf satış, işletmenin talep etmesine izin verilmeyebilecek kredileri talep eder.

Hangi satışlar sıfır oranlı, hangileri muaf?

Temel gıda maddeleri, reçeteli ilaçlar ve ihracat sıfır oranlıdır. Uzun süreli konut kirası, ruhsatlı hekimler veya diş hekimlerinin tıbbi nedenlerle yaptığı tıbbi ve diş hizmetlerinin çoğu ve finansal hizmetlerin çoğu muaftır. CRA bu örnekleri listeler (CRA: tedarik türü):

KategoriCRA'nın listelediği örnekler
Sıfır oranlıSüt, ekmek ve sebze gibi temel gıda maddeleri; reçeteli ilaçlar ve ilaç dağıtım hizmetleri; işitme cihazı gibi bazı tıbbi cihazlar; çoğu çiftlik hayvanı ve balıkçılık ürünü; ihracat; çıkış veya varış noktası Kanada dışında olan birçok taşımacılık hizmeti
MuafUzun süreli konut kirası (bir ay veya daha uzun); bir kişinin en son konut olarak kullandığı konutun satışı; ruhsatlı hekimler veya diş hekimlerinin tıbbi nedenlerle verdiği sağlık, tıp ve diş hizmetlerinin çoğu; hukuki yardım; okul makamının belirlediği müfredatı izleyen bir kursta özel ders; para ödünç verme gibi finansal hizmetlerin çoğu; sigorta poliçesi düzenleme
Benzer görünseler de vergiye tabi olanlarGazlı içecekler, şekerlemeler ve patates cipsi; giyim ve ayakkabı; ticari gayrimenkul satışı ve kiralaması; hukuk ve muhasebe hizmetleri; otel konaklaması; berber ve kuaför hizmetleri

Listelenmiş bir ürüne benzeyen ürün diğer listede yer alabilir. Ölçüt eklerdir: Schedule V muaf tedarikleri, Schedule VI ise Part V'teki ihracat dahil sıfır oranlı tedarikleri listeler.

Kapsam dışı ne demektir ve CRA'nın bir vergi kategorisi midir?

Kapsam dışı, CRA'nın bir kategorisi değildir. CRA vergiye tabi, sıfır oranlı ve muaf tedarikleri tanımlar. Muhasebe yazılımları bu etiketi çoğunlukla GST/HST'nin kapsamadığı şeyler için kullanır; örneğin hiç tedarik sayılmayan işlemler.

GST/HST bir tedarike (supply) uygulanır: mülkün veya hizmetin sağlanması. Kanunun tanımlarına göre ne “mülk” ne de “hizmet” parayı kapsar; “hizmet” ayrıca bir çalışanın istihdam sırasında işverene sağladığını da kapsamaz (123. madde). Para hareketleri ve çalışan ücretleri bu yüzden tedarik değildir ve bunlara hiçbir kategori uygulanmaz. Para ödünç verme gibi bir finansal hizmet ise tedariktir ve muaftır: aşağıdaki alım kodlarına bakın.

Vergi alınmadı diye gerçek bir satış için kapsam dışı kodunu kullanmayın. Sıfır oranlı, muaf ve küçük tedarikçi satışları da satıştır. Her birinin kendi kodu olmalıdır, çünkü her biri kredilerinizi veya kayıt testinizi farklı etkiler.

Maaşlar, sahip çekimleri ve hesaplar arası transferler için hangi kodu kullanırım?

Yazılımınızın kapsam dışı veya GST/HST yok kodunu kullanın. Bunların hiçbiri mülk veya hizmet değildir; bu yüzden hiçbiri GST/HST taşımaz.

  • Maaşlar: bir çalışanın işverene sağladığı şey hizmet tanımının dışındadır ve ücretin kendisi paradır.
  • Sahip çekimleri, temettüler ve kendi hesaplarınız arasındaki transferler: bunlar para hareketidir; mülk ya da hizmet değildir.
  • Giren veya çıkan kredi anaparası: bu da paradır. Ödünç verme işlemi ise faiz ve ücretler üzerinden fiyatlanan, muaf bir finansal hizmettir: aşağıdaki alım kodlarına bakın.

Bağımsız bir yüklenicinin veya bir sahibin kontrol ettiği şirketin faturası maaş değildir. Bu, bir hizmet alımıdır; bu yüzden faturada gösterilen vergiye göre kodlayın ve aşağıdaki alım kurallarına göre kontrol edin.

Bir şirkette sahip ödemelerinin nasıl kaydedileceğine dair ayrı rehberler vardır: temettülerin kaydı, hissedar kredisi hesabı ve kişisel olarak ödenen işletme maliyetleri.

Alımlarda hangi kodu kullanırım: tedarikçi faturaları, banka ücretleri ve sigorta?

Bir alımda kod, tedarikçinin ne aldığını kaydeder. Faturada GST/HST görünüyorsa vergiye tabi bir kod kullanın. Vergi, yalnızca ITC kuralları karşılanırsa ITC olarak talep edilebilir: kayıtlı olmanız, alımın ticari faaliyetleriniz için olması ve makbuzda gerekli ayrıntıların bulunması gerekir (CRA: girdi vergisi kredileri). Bir makbuzda neler bulunmalı rehberine bakın. Mukim olmayan bir tedarikçinin basitleştirilmiş kayıt sistemi kapsamında aldığı vergi ITC veya iade olarak talep edilemez: normal kayıtlı mükellef bu tedarikçiye kaydının kanıtını verir, böylece vergi alınmaz (CRA: girdi vergisi kredileri; 211.17. madde).

Faturada GST/HST görünmüyorsa vergisiz bir kod kullanın. Tedarik sıfır oranlı, muaf, Kanada dışında yapılmış ya da kayıtlı olmayan bir küçük tedarikçi tarafından yapılmış olabilir. Bunlarda talep edilecek bir şey yoktur. Para ödünç verme veya mevduat hesabı işletme gibi finansal kuruluş hizmetlerinin çoğu muaftır, sigorta poliçesi düzenleme de öyle (CRA: tedarik türü).

Tedarikçinin faturası vergi göstermese bile iki alım farklıdır (CRA: ithalat ve ihracat):

  • İthal mallar: GST/HST ithalat sırasında tahsil edilir; bu yüzden genellikle tedarikçinin faturasında değil, gümrük veya komisyoncu belgesinde yer alır. İthalatta GST ve gümrük faturaları rehberine bakın.
  • Kanada dışındaki bir tedarikçiden hizmet veya yazılım: kayıtlı olmasanız bile vergiyi kendiniz hesaplayıp beyan etmeniz gerekebilir. Yabancı tedarikçi ve yüklenici faturaları rehberine bakın.

Faturanın kategorisi yalnızca verginin alınıp alınmadığını söyler. Kendi satışlarınızın kategorisi ise onu talep edip edemeyeceğinizi belirler. Hızlı yöntemi (Quick Method) seçmiş bir işletme işletme giderlerinde ITC talep edemez; bu yüzden alım kredilerinin çoğu beyannamesinden düşer: GST/HST beyanı ve girdi vergisi kredileri rehberine bakın.

Kanada dışındaki müşterilere satışlarda hangi kodu kullanırım?

Şartları sağlayan bir ihracat sıfır oranlıdır. Muaf değildir ve kapsam dışı da değildir. Kanada dışındaki bir adrese gönderilen mallar ile Kanada'dayken bir bireye verilenler hariç, mukim olmayan bir kişiye verilen bazı hizmetler bu kapsama girebilir. Kayıtlı mükellef, sıfır oranlı ihracatın arkasındaki alımlar için ITC talep edebilir (CRA: ithalat ve ihracat). Mukim olmayan bir kişiye verilen bazı danışmanlık, mesleki veya müşavirlik hizmetlerinin kendi kuralı ve istisnaları Schedule VI, Part V içinde yer alır.

Yabancı müşteri olması tek başına yetmez. Hizmetin türü, müşterinin mukimliği ve malların veya mülkün bulunduğu yer önemlidir. Tamamen Kanada dışında yapılan hizmet farklıdır: tedarikçi bunun için GST/HST almaz (CRA: ithalat ve ihracat). Yazılım bunu kapsam dışı olarak kaydedebilir. Vergi alınmadı diye bunu muaf olarak kodlamayın.

Sıfır oranlı ihracat ve Kanada dışında yapılan satışlar, aşağıdaki küçük tedarikçi testine sayılır. Kanıt ve koşullar için ABD'li müşterilerden GST/HST almak rehberine bakın.

Küçük tedarikçi eşiğinin altındaysam ve kayıtlı değilsem vergi almam gerekir mi?

Kayıt yaptırmamış bir küçük tedarikçi GST/HST almaz (gayrimenkulün bazı vergiye tabi tedarikleri hariç) ve ITC talep edemez. Kayıt yaptırdıktan sonra, isteğe bağlı olsa bile, vergiye tabi satışları için GST/HST almak ve aktarmak zorundadır (RC4022).

Çoğu işletme için küçük tedarikçi, dünya çapındaki vergiye tabi satışları tek bir takvim çeyreğinde ve son art arda dört takvim çeyreğinde $30.000 veya altında olan kişidir (CRA: ne zaman kayıt yaptırılır; 148. madde). Taksi ve ticari yolculuk paylaşımı sürücüleri küçük tedarikçi olsalar bile kayıt yaptırmak zorundadır. Hiç kayıt yaptırmamış sürücüler rehberine bakın.

Normalde vergi taşıyacak satışlar için “kayıtlı değil” gibi ayrı bir vergisiz kod kullanın. Bunlar vergiye tabi satışlardır, ancak kayıtlı olmayan bir küçük tedarikçi bunlardan vergi almaz (166. madde). Kayıt durumu bir satışın kategorisini değiştirmez: sıfır oranlı ve muaf satışları kendi kodlarında tutun. Test, sıfır oranlı satışlar ve Kanada dışında yapılan satışlar dahil, vergiye tabi satışları sayar; bu yüzden onları muaf veya kapsam dışı olarak kodlamak sınıra ne kadar yakın olduğunuzu gizler. Vergiye tabi satışları her takvim çeyreği ve son dört çeyrek için izleyin. İlişkili kişilerin satışları, hayır kurumları ve kamu hizmeti kuruluşları için daha yüksek sınırlar, zamanlama ve sınırı aşınca ne olacağı için GST/HST için ne zaman kayıt yaptırılır rehberine bakın.

Yazılımımın E, Z ve kapsam dışı kodlarını CRA kategorileriyle nasıl eşleştiririm?

Yazılım kodları satıcının seçtiği etiketlerdir; bu yüzden aynı harf farklı programlarda farklı anlamlara gelebilir. Kod tablosunu açın ve her kodu, vergi tutarına ne yaptığına göre bir CRA kategorisiyle eşleştirin.

Görebileceğiniz etiketCRA kategorisiSatışta vergiAlımlarda ITC
Bir eyalet için GST veya HST gibi oran koduVergiye tabiO yerin oranıTalep edilebilir
Z veya sıfır oranlıSıfır oranlı%0Talep edilebilir
E veya muafMuafYokGenellikle talep edilemez
Kapsam dışı, vergi yok veya N/ACRA kategorisi değilYokTalep edilecek vergi yok

Sonra üç şeyi doğrulayın:

  1. Her kod tek bir kategoriyi temsil eder. Muaf ve kapsam dışı satırların paylaştığı bir kod, kredilerinizi belirleyen farkı gizler.
  2. Sıfır oranlı ve muaf kodlar vergi hesaplamaz.
  3. Vergiye tabi kodlar vergiyi doğru eyaletin oranıyla hesaplar.

Kayıtlarımda yanlış kodlanmış bir satışı veya alımı nasıl fark ederim?

Satış ve alımları koda göre sıralayın ve her kodu kendi kategorisine karşı test edin. Yaygın uyarı işaretleri şunlardır:

GördüğünüzNe anlama gelebilir
Kanada dışındaki bir müşteriye muaf olarak kodlanmış satışKrediler kaybedilmiş olabilir; satış sıfır oranlı olabilir
İhracat veya mukim olmayan kişi kanıtı olmadan sıfır oranlı kodlanmış satışSatış vergiye tabi olabilir ve alınmamış bir vergi borçlanılmış olabilir
Muaf satışları destekleyen alımlarda talep edilen ITCKredilere izin verilmeyebilir
Faturada GST/HST var ama satırda vergisiz kod varBir kredi kaçırılmış olabilir
Faturada GST/HST yok ama satırda vergiye tabi kod varHiç ödenmemiş vergi üzerinden kredi hesaplanmış olabilir
Vergi kodu taşıyan maaşlar veya transferlerTedarik olmayan para üzerinden vergi hesaplanmış
Kapsam dışı kodlanmış gerçek bir satışSatış, kategoriye göre izlediğiniz satışlardan eksik
Muaf olarak kodlanmış, küçük tedarikçi sınırına yakın satışlarSatışlar kayıt testine sayılabilir

Sonra her raporlama dönemi için kod bazında satış ve vergiyi toplayın ve toplamları o dönem için verilen beyannameyle karşılaştırın. Beyannamede hızlı yöntem kullanıldıysa alımların tutmamasını bekleyin. Bir fark, yanlış kodlanmış satırları gösterir. Toplamlar tutmuyorsa GST/HST beyannamesi kayıtlarla uyuşmuyor rehberine bakın.

Zaten verdiğim bir beyannamede satışları yanlış kodladıysam ne olur?

Önce kayıtları düzeltin, sonra beyannameyi düzeltin. Nasıl düzelteceğiniz, verginin eksik mi beyan edildiğine ya da kredilerin mi kaçırıldığına ve ne kadar olduğuna bağlıdır. Kaçırılan kredilerin ne kadar geriye dönük talep edilebileceğini de kapsayan verilmiş bir GST/HST beyannamesini düzeltmek rehberine bakın. CRA bir beyannameyi zaten inceliyorsa GST/HST incelemeleri ve denetimleri rehberine bakın.

Örnek

Tüm rakamlar Kanada dolarıyla ve örnek niteliğindedir.

Bir market: sıfır oranlı satışlar

Ontario'daki bir market C$100.000 tutarında temel gıda maddesi satıyor. Bunlar sıfır oranlıdır; bu yüzden vergi almaz. Market kayıtlıdır ve yeni raflar için C$1.300 HST öder. Satışlar sıfır oranla vergiye tabi olduğundan, diğer ITC kuralları da karşılanırsa C$1.300'ı ITC olarak talep edebilir. Aynı raflardaki cips ve gazlı içecekler vergiye tabidir ve HST kodunu alır. Gıda maddelerini muaf olarak kodlamak C$1.300'dan vazgeçmek anlamına gelirdi.

Bir özel ders öğretmeni: muaf satışlar

Ontario'daki bir özel ders öğretmeni, okul makamının belirlediği müfredatı izleyen bir kurs vermekten C$30.000 kazanıyor; bu muaf bir tedariktir. Vergi almıyor. Yalnızca muaf tedarik yaptığı için genellikle kayıt yaptıramaz. Bir ders odasını döşemek için C$5.000 artı C$650 HST ödüyor ve C$650'ı genellikle talep edemez. Muaf satışları ayrıca küçük tedarikçi testine de sayılmaz.

Bir danışman: sıfır oranlı hizmetler ve maaşlar

Ontario'daki bir danışman, Kanada'da verdiği danışmanlık hizmetleri için bir ABD şirketine C$40.000 fatura ediyor ve çalışanlarına C$20.000 maaş ödüyor. Müşteri mukim olmayan bir kişiyse ve Kanada mülküne verilen hizmet gibi bir istisna uygulanmıyorsa danışmanlık hizmetleri sıfır oranlıdır. Maaşlar tedarik değildir; bu yüzden muaf kodunu değil, yazılımın kapsam dışı veya vergisiz kodunu alır. C$40.000 tutarındaki sıfır oranlı satış yine de $30.000 testine sayılır; bu yüzden kayıt gerekebilir: GST/HST için ne zaman kayıt yaptırılır rehberine bakın.

Muhasebe kayıtları

Muaf, sıfır oranlı ve vergiye tabi satışlar mı karışıyor?

Defterlerinizde muaf, sıfır oranlı ve vergiye tabi satırlar karışıksa veya verilmiş beyannamelerde satışlar yanlış kodlandıysa, kodlamayı düzeltip muhasebe kayıtlarını ve beyannameleri üstlenebiliriz. İlk görüşmede durumunuzu ele alır ve kapsamı belirleriz.

  • İlgili dönemler için her satırda vergi kodunu gösteren satış ve alış raporu.
  • Aynı dönemlere ait verilmiş GST/HST beyannameleriniz.

Ücretsiz · 15 dakika

Vergi kodlarınızı gözden geçirin

Muhasebe kayıtları

Sizin durumunuz farklı mı?

Bu sayfadaki rakamlar

RakamDeğerKaynak
Sıfır oranlı teslimlerde GST/HST oranı
Sıfır oranlı bir mal veya hizmet teslimi Kanada genelinde bu oranda vergilendirilir; CRA'nın örneği temel gıda ürünleridir
%0CRA: Hangi oranın uygulanacağı
Kontrol edildi
GST/HST küçük tedarikçi eşiği
İlişkili kişilerle (associates) birlikte dünya çapında vergilendirilebilir satışlar, sıfır oranlı tedarikler dahil, bir takvim çeyreğinde veya son dört ardışık takvim çeyreğinde; mali hizmetler, sermaye mülkü ve şerefiye satışları hariç
$30.000CRA: GST/HST için ne zaman kayıt yaptırılır ve tahsilata ne zaman başlanır
Kontrol edildi

Birincil kaynaklar

Bu rehber hakkında

İngilizce rehberden çevrilmiştir · İngilizce aslını okuyun

Gösterilen vergi yılı için genel kuralları açıklar. Sizin durumunuza yönelik bir tavsiye değildir.

İngilizce aslındaki değişiklikler

  • : İlk yayın.
Di Lu, CPA
Di Lu, CPAABD ve Kanada CPA

Sonraki adımınızı görüşmek ister misiniz?

Ücretsiz · 15 dakika · Telefon görüşmesi

İngilizce ve Çince

İhtiyaçlarınızı ve nasıl yardımcı olabileceğimizi görüşmek için ilk telefon görüşmesi.

Görüşme ayarlayınSize uygun bir saat seçin

Görüşme ayarlayın

Ücretsiz · 15 dakika

Görüşmeler şu anda İngilizce ve Çince yapılmaktadır. Onay e-postaları ve müşteri portalı İngilizce olabilir.

Randevu alarak gizlilik politikamızı kabul etmiş olursunuz. Buraya bir reklam aracılığıyla geldiyseniz, randevu aldığınızda o reklam platformuna bildiririz; bir sayfada bir süre kaldığınızda, telefon numaramıza dokunduğunuzda veya bir saat seçtiğinizde de bildirebiliriz. Adınızı, e-posta adresinizi veya telefon numaranızı asla paylaşmayız. Gizlilik politikası

Takvim yüklenmiyor mu? Görüşme ayarlayın